Page 1604

( ۷۰ ) شماره ( پنجم ) سال دوم مجله کابل خوب واضح است که اینقصه با مدنیت و تربیة در بار نائب السلطنه مرحوم هیچ مطابقت ندارد يك آدم معتبر طلا ها را از خانه جلال آباد خود تا کابل در کمر بند نمی آورد و نه کمر بند خود را در حضور باز کرده و طلا ها را توده میکند ، و نه نائب السلطنه دشنام میدهد آنهم افغا نانه ! - غرض از ایجاد این قصه ها از یکطرف رواج فروش کتاب را زیاد نمودن و از دگر طرف کسانیر اکه بدش می آمده است بد نام کردن است و بس ! ضرر بمملکت عاید شد که موجب تمسخر مردم وسقوط اهمیت آن است . و این عادت اکثر مؤلفات خارجیها در باب ماست . لورد کرزن با آنهمه لیاقت و اطلاعاتش در کتاب Tales of trauels یکی از سر داران مرحوم ونجیب مارا بدزدی کردن چند طلا در جوراب خود متهم میکند ، شبهه نیست که لورد مذکور قصه را ایجاد نکرده است ، ولی منابع مسموعات خارجی ها بسیار پست ومتشکل از مزدورهای جاهل وبیسواد بوده خود ایشان هم بسبب اجنبیت شدید فرق غث و سمین مسموعات خود را کرده نمیتوانند . و هم ذهنیت فرسوده ایشان در باب ممالک اسلامیه ایشان را و ادار بیاور کردن هر چیزی میسازد . علاوه غرضهای سیاسی خود را هم حق مداخله در تحریرات خود میدهند . لهذا که : « ده چمچه آب است و يك چمچه دوغ » مؤلف ها آیا بهتر است بگوئیم مصنف های مذکور گاهی فراموش کرده اند که حرف در باب افغانستان است یا هندوستان چنانچه می گویند که ضیاءالملت والدین مرحوم يك نان بای را به گناه « تطفيف » سه هزار روپیه . سه هزار آنه ، سه هزار پائی جرم کرد . ( صفحه ۱۸۱ ) اگر رسم متعلق صفحه ٤٦ را ببینید ظاهر خواهد شد که مادام تاریقن قائل رسم های هندوستان خود را با قائل رسم های افغانستان خلط وسهو کرده اند ! یا خود دران کدام غرضي مخفی است که بمحرر عاجز کشف نشد . خصایص افغانها محقق های مذکور بعد ازینهمه « مشهودات ثابته » خود بنای فلسفه ٤٩٩