Page image — the source of record
Machine transcription
شماره (پنجم) سال دوم نظریات علمای روسیه (٥٧)
از عمرانات ادوار قبل از اسلام و در بلخ وجود دارد بارتولد توضیح میکند (صحیفهٔ ٩ - ١٠) که این عمارت در عصر دهم در حالت ویرانه دیده شده است. جغرافیادان ایرانی آنرا عمارت پادشاهان قدیم ایران مینامد ولی بحقیقت قریب تر عقیده بارتولد است مبنی به توضیح جغرافیا دانان عرب که میگویند، نوبهار معبد آن دینی است که شهنشاهان چینی و شاهان کابل معتقد آن بودند، یعنی بودایان شرح ساختمان معبد مذکور را در قرن نهم ابن الفقیه میدهد و از او پیشتر در قرن هفتم از طرف زائر بودائی سوآن تسآن نیز تشریح گردیده که در معبد مزبور چندین مقدسات بودائی مدفون و بطرف شمالی زمینه پلهها راه داشت و در وقتیکه سوآن تسآن حضور داشت تا صد عدد صومعهٔ بودائی در بلخ موجود بود چقدر حفریات این موضع پر ثمر خواهد بود و چقدر چیزهای جدیدی در فن صنایع قدیمه ما را خواهد آموخت! حفریات این موضع قرار یکه مجله فرانسوی در سنه ١٩٢٢ اطلاع میدهد از طرف موسیو فوشه در بلخ آغاز گردیده است و در آنجا اکتشافات جدیده را انتظار میکشد و برای مطالعات صنایع یونان بودا مساعدت خوبی خواهد نمود که خط مشی اساسی مقاصد علمی خود را تعقیب کند.
سلطنت یونان و باختریان که عظمت و جلال آن نصیب قرن دوم قبل الميلاد است میبایستی آثار عتیقهٔ آن در ناحیهٔ هندوکش و همچنین اراخوسی (ناحیه علیای دریای هلمند یا پایتخت قندهار) مانده باشد. در این مواضع ممکن است که آثار صنایع حقیقی باخترها ظاهر شده و هم در تمثالهای قدیمه صنایع چین تا ثیر آن امکان مکشوفیت دارد (قرن دوم قبل از میلاد) در اینخصوص هیرت نیز تصدیق ولي شاوان تکذیب میکند.
در قسمت غربی باختریان قدیم از خرابههای شهر باختری قدیم تیدملك (اسم سابق آن بوکراتیدیا) سیاحین ذکر میکنند هکذا احتمال دارد آثار ارتاکوانهٔ قدیم در موضع بالا حصار هرات چنانکه توماشك (١) حدس میزند پیدا شود. ندر مایر (رئیس وفد المانی)
بسمت شرق جنوب بلخ قدیم از ابنیهٔ خیلی قدیم که بکلی ویران گردیدهاند متذکر
(١) بار تولد «اجمال جغرافیای تاریخی ایران سنه ١٩٠٣ صحیفه ٤ - ٢٥ »
٤٨٦
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.