BrowseKābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī → page 1513

Page 1513

Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī · pages 1–3124


Page image — the source of record

Scanned page 1513 of Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī

Machine transcription

شماره ( چهارم ) سال دوم مسئله سعة عالم ( ٩٩ ) مسئله سعة عالم ۱ - مسئله سعة عالم : چند انگاهی بزرگ بین فلکیین گردیده . نظریۀ بسیه میگوید : عالم کروی شکل و دارای حدودی است که در ماورای آن جز ظلمات تو برتوی رویهم ریخته چیزی نیست . قطر این کره هزار ملیون سال نوریه است . سر گیمس جینز میگوید : عالم اتساع تدریجی را گیر است و بتوپ فوت بال می ماند که هر قدر پف شود وسعت میگیرد . داکتردی ستیتر هولاندی که از مشهور ترین علمای فلك در عصر حاضر است این نظریه را تائید کرده و بران افزوده میگوید : عالم در تغیر مستمر محض از حیث جسم نبوده بلکه ازحیث شکل نیز دچار تغیر است و قطر عالم در وقت حاضر بیست هزار ملیون سنه نوریست . « قوۀ نور آفتاب » ۲ - قوۀ نور آفتاب : آفتاب بزرگتر یاروشتر از سائر شموس کائنات نیست بلکه در کائنات آفتابهائی هستند که عقل را ضخامت و بزرگی هر يك از انها بهت میزند . باوجود آن آفتاب ما از تمام ستاره ها یا ستارگانی که بچشم یا تلسکوبها دیده می شود بنظر روشن تر و قویتر می نماید . علمای فلك نور آفتاب را با نور سائر اجرام فلکی مقارته و مقائسه کرده اند و ظاهر گشته که نور آفتاب در نیمروز ٤٦٥ هزار بار از نورماه تمام بیشتر میباشد و یکصد و بیست ملیون بار بزرگتر از جمیع اجرام فلکی است که در شب صافی ما مشاهده آن میکنیم . « رنگ و بوی » ٣ - رنگ و بوی از تجارب عدیده که فریق از متخصصین حیوانات در المان کرده اند استنباط می شود : که عامل جذب و کشش پروانه ها بجانب گلها همان رنگ گلهاست نه بوی آنها و اعتقاد شائع تاکنون بر عکس آن بوده وازین تجارب ثابت گشته که انواع معینی از پروانه ها با رنگهای معینی مائلند یعنی همه آنها برنگ واحد میل ندارند . ٤٢٤

Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.


Cite this page
Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī, page 1513. Kābul, Anjuman-i Adabī, 1310- 1931-. Afghanistan Digital Library, New York University Libraries. http://hdl.handle.net/2333.1/g79cnpr4. Machine-transcribed text, Afghan Press Archive, https://afghanpress.org/book/adl0986/1513.
Permalink
https://afghanpress.org/book/adl0986/1513
Machine-readable
JSON · IIIF manifest · Canvas
Source
Afghanistan Digital Library record