BrowseKābul ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī → page 1513

Page 1513

Kābul ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī · pages 1–3124


Page image — the source of record

Scanned page 1513 of Kābul ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī

Machine transcription

شماره ( چهارم ) سال دوم مسئله سعة عالم ( ٩٩ ) مسئله سعة عالم ۱ - مسئله سعة عالم : چند انگاهی بزرگ بین فلکیین گردیده . نظریۀ بسیه میگوید : عالم کروی شکل و دارای حدودی است که در ماورای آن جز ظلمات تو برتوی رویهم ریخته چیزی نیست . قطر این کره هزار ملیون سال نوریه است . سر گیمس جینز میگوید : عالم اتساع تدریجی را گیر است و بتوپ فوت بال می ماند که هر قدر پف شود وسعت میگیرد . داکتردی ستیتر هولاندی که از مشهور ترین علمای فلك در عصر حاضر است این نظریه را تائید کرده و بران افزوده میگوید : عالم در تغیر مستمر محض از حیث جسم نبوده بلکه ازحیث شکل نیز دچار تغیر است و قطر عالم در وقت حاضر بیست هزار ملیون سنه نوریست . « قوۀ نور آفتاب » ۲ - قوۀ نور آفتاب : آفتاب بزرگتر یاروشتر از سائر شموس کائنات نیست بلکه در کائنات آفتابهائی هستند که عقل را ضخامت و بزرگی هر يك از انها بهت میزند . باوجود آن آفتاب ما از تمام ستاره ها یا ستارگانی که بچشم یا تلسکوبها دیده می شود بنظر روشن تر و قویتر می نماید . علمای فلك نور آفتاب را با نور سائر اجرام فلکی مقارته و مقائسه کرده اند و ظاهر گشته که نور آفتاب در نیمروز ٤٦٥ هزار بار از نورماه تمام بیشتر میباشد و یکصد و بیست ملیون بار بزرگتر از جمیع اجرام فلکی است که در شب صافی ما مشاهده آن میکنیم . « رنگ و بوی » ٣ - رنگ و بوی از تجارب عدیده که فریق از متخصصین حیوانات در المان کرده اند استنباط می شود : که عامل جذب و کشش پروانه ها بجانب گلها همان رنگ گلهاست نه بوی آنها و اعتقاد شائع تاکنون بر عکس آن بوده وازین تجارب ثابت گشته که انواع معینی از پروانه ها با رنگهای معینی مائلند یعنی همه آنها برنگ واحد میل ندارند . ٤٢٤

Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.


Cite this page
Kābul ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī, page 1513. Afghanistan Digital Library, New York University Libraries. Machine-transcribed text: Afghan Press Archive, https://afghanpress.org/book/adl0986/1513 (accessed [date]).
Permalink
https://afghanpress.org/book/adl0986/1513
Machine-readable
JSON · IIIF manifest · Canvas
Source
Afghanistan Digital Library record