Page 1353

شماره سوم سال دوم محله کابل ( ٩٤ ) در آنعهد هنوز اسم ( ابدالی ) معروف نبود و قبایل شعبۀ ابدالی باسمای خصوصی قبیله وی یاد میشدند ، بیان کلمۀ ( افغان ) که در اوایل ظهور اسلام بقبایل چندی از افغانان غور اطلاق میشد در مورد شعبۀ ابدالی پختانه مستعمل و در قرن شش هجری در مقابل قبایل خلج اسم افغان تواتر مذکور گردید تا آنکه اسم عمومی پختانه هاشده و بالاخره در قرن هجده مسیحی نام ملی افغانستان قرار یافت و ما ازین مطالب در مقالات پیشتر خود شرحی نوشته ایم ( رجوع شود بشمارۀ نهم سال اول کابل ) بهمین جهت است که تا هنوز مؤرخین اسم خلج را که که محرف غلج است در مورد این شعبۀ بزرگ پختانه استعمال مینمایند و ازانجمله است بارتولد مستشرق مشهور روس که قائد معروف افغان حاجی میر ویس هوتك غلجائی را بنام خلج ذکر کرده ( رجوع شود بجغرافیاى تاریخی ایران مؤلفۀ بارتولد ) و لی چون اسم خلج در مورد یکی از طوایف توركان ماوراءالنهر نيز استعمال میشد مؤرخين نامحقق شرق بعضاً به تفریق بین این هر دو نه پرداخته و رویهم رفته خلج های افغان را جزو نژاد تورك و تاتار حساب کرده اند ، نظام الدین احمد بخشی آنها را از نسل قالج خان داماد چنگیز خان میداند و محمد قاسم ازو نقل میکند در حالیکه ظاهر است خلج ها در تاریخ عهد محمود زابلی مکرر یاد شده اند و ازین پاکت معلوم شود زمانهٔ خلج ها بمراتبی از عهد چنگیز پیشتر است صاحب تاریخ سلجوقیان بهمان فیشن مؤرخین اساطیری که تمام ملل و اقوام عالم را یکی از پسران یافث و نوح می چسپاند خلج ها را از جمله یازده پسر تورك بن یافث شمار میکند و این نه تنها طریقهٔ مؤرخین آنزمان مشرق زمین بود بلکه جغرافیا نگاران معروف آنعهد هم همین عادت داشته هر شهر و قریه را که در شرق و غرب آسیاموجود بود آباد کرده یکی از هیر و های افسانوی از قبیل طهمورث ديوبند جمشید جم و هوشنگ بن سيامك و امثالها حساب مینمودند . تراکم این اشتباهات باتعداد اسمای عشیره وی وعدم وحدت دایمی اسم ملی سبب شد هویت قبایل مختلفۀ افغان در هندوستان تقريباً مشكوك بماند و از انجمله است طایفۀ بزرگ ( ككى زئی ) پختانه در پنجاب که امروز در عالم اقتصاد ، معارف ، زراعت ، و تمام امور مدنیه اکثریت ساکنین آن سرزمین را احراز کرده و شجاعت صفت بارزۀ اخلاقیۀ آنها است و از قائدین مشهور احزاب سیاسی هند یکی هم مولوی محمد علیخان ( متوفی ) مولوی شوکت علیخان ککی زئی است ، ٣٠٢