Page image — the source of record
Machine transcription
( ۱۳ )
شمارۀ ( دوم ) سال دوم
شعرای افغانستان
الی آخر الابیات که در تذکرها مسطور است و تا آنجا که راقم سطور اطلاع دارد
اولین کسی که این فقره را ذکر نموده نورالدین محمد عوفیست در تذکره لباب الالباب .
و لباب الالباب در حدود ٦١٧ تالیف شده است یعنی پیش از ۱۰۰ سال بعد از عصر مامون
و از متقدمین و معاصرین عوفی مثل رشید وطواط صاحب حدایق السحر ونظامی عروضی
سمرقندی صاحب چهار مقاله وشمس قیس صاحب معابر اشعار العجم کسی را سراغ نداریم
که متعرض ذکر این فقره شده باشد . و این بعد عهد و سکوت سایرین از ذکر این حکایت
عجیب که قطعاً اگر راست باشد از اعتماد بقول عوفی بکلی میکاهد . ) جلال الدین همائی اصفهانی
در جلد ۲ تاریخ ادبی ایران بر خلاف قول قزوینی مینویسد ! « صاحب روضات ص ٣٤٥
در ذیل ترجمۀ ابوالاسود دیلی از کتاب الاوائل سیوطي نقل میکند که :
« اول من نظم الشعر الفارسي ابوالعباس بن جيود المروزى »
و خود میگوید که برخی « ابوحفص سغدی » را اولین سازندۀ شعر فارسی گفته اند و مقصود
صاحب روضات از کتاب الاوایل کتاب ( الوسائل الی معرفته الاوایل است که جلا الدین سیوطی
( متوفی ۹۱۱ هجری ) آن را از کتاب ( الاوايل ابو هلال عسکری متوفی ٣٩٥ ) گرفته
و نظم و ترتیبی مطلوب بدان داده و مطالبی از خود افزوده است و در صورتیکه این مطلب را
هم سیوطی از عسکری اخذ کرده باشد اولین کسی که متعرض این فقره شده باشد عسکری خواهد
بودنه عوفی چنانکه آقای قزوینی نوشته اند ) صاحب مجمع الفصحا ترکیب این شعر را در
یکجا از کتاب خود در سال ۱۷۳ و در جای دیگر ١٧٥ دانسته و صاحب لباب الالباب ترکیب
آن را در سال ۱۹۳ هجری گفته است فاضل محقق فارسی عباس اقبال آشتیانی در تاریخ ادبی
خود که بعض قسمت های آن در مجلات دانشکده درج است درین موضوع میگوید . بعضی
از مستشرقین مثل دکتر اطه این حکایت را واقعۀ صحیح تاریخی پنداشته و بنظر حقیقت بدان
نگریسته اند و برخی دیگر مانند کازیمرسکی و پروفیسور برون در صحت آن تردید کرده اند اگر
قدری دقت شود حق بجانب کازیمرسکی و برون داده خواهد شد زیرا : اولا اسلوب سخن و
طرز ترکیب کلام این قطعه به هیچوجه با کلمه بندی شعرای قرن سوم حتی گویندگان قرن چهارم
هم شباهت ندارد بلکه این قسم کلام از جنس گفته های قرن پنجم بوده است ثانیاً مامون در
١٦٣
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.