Page image — the source of record
Machine transcription
( ٤٣ )
آمو.
ثانیه دقیقه درجه
آمو. طول البلد مشرقی ٠ ٠ ٧١
٠ ١٥ ٦٦
عرض البلد شمالی ٠ ٠ ٣٧
٠ ٣٠ ٣٧
دریای بزرگیست که در سر حد شمالی افغانستان واقع و از کلانترین دریاهای ایشیاء محسوب میشود - منابع آن در انچه واخان بوده و ابتداء از دو نهر خورد که یکی عبارت از پامیر و دیگر آن عبارت از آب واخان است تشکیل میشود و تقریبا تا فاصلة (٦٤٣) کیلو متر سرحد شمالی افغانستان را تشکیل داده و ببحیرة اراسیا روسی داخل و از آنجا عبور نموده بعد از طی (٢٢٥٣) کیلو متر فاصله ببحر اورال میریزد و از منابع فوقانی : (یت کی سر ) بنام (پنج) یا (آب پنج) یاد میشود ، سیر آن در ابتدا عمیق بوده و بعداً در چندین نقطه عریض شده میرود و پس از آنکه دهانة آن آهسته آهسته وسیع گشت قسمت های ریگی پیدا میکند که در امتداد سواحل آن بصورت توده ها موجود میباشد - گله های زیادی از طرف کوهستانات مرکزی بطرف وادی آمو باز شده و آبهای خود را باین دریا می ریزند در قسمت بالای (بگش) دریا وسیع شده و در آن چندین جزیره مانند نقطه های پراکنده دیده میشود دریا درین موضع قابل عبور میباشد .
در زمستان در جائیکه حرکت دریا بطی و کند است در نزديك اشكاشم يخ بندی در آن واقع میشود دریای پنج در پایان واخان به یزی بطرف شمال میرود و درین قسمت از ٨٠ تا ١٠٠ متر عریض میباشد در سیر پیشتر آن خصوصیت موضع تغییر بارزی ندارد بلکه يك وادی تنگی بوده و از هر دو طرف با کوه های بلند و برهنه محاط میباشد در مقابل قعله (بار پنج) جادة پامیر از طرف روسیه باین دریا ملاقی میشود - این دریا در قسمت شمال ولایت بدخشان حلقة بزرگی میسازد و بعداً وادی آن وسیع شده و کوهای محاط عقب میروند و دریا رفتار با عظمت میگیرد - در حالیکه سطح آن بحد اوسط باشد عرض آن از (٨٠٠) تا (١٢٠٠) متر میباشد خطوط ریگ به همراه دریا امتداد دارد که در بعضی قسمت ها با گیاها ونی ها و پته ها و درختها حاشیه دار میشود . نهر های چندی بغرض آبیاری نیز از آن جدا میشود و پس از آنکه دریای قندوز به آن یکجا میشود برای کشتی های تجارتی قابل راندن میباشد اما پلی
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.