Page 52

۳۳ خود چیده و در این تحصیل قدر بجا ترقی نموده گاهی به مقصد اصابت نموده و گاهی خطاء کرده گاهی حق به او کشف گردیده و گاهی پوشیده گشته و عوائق قدری و ارادیه مانع آمده از درك حقائق او را گاه گاه باز داشته است. واحياناً جاذبه ها او را به اطلاع مصالح حیاتی جذب نموده به آثار عجیبه و احوال غریبه آن بر خورده است و انسان کوتلهاي سفر تفکر خود را پیموده و پرده های جهالت را از روی تحقیقات خود برداشته و در تمام این امور از ضرورت و حاجت اطاعت نموده است اجزاء کائنات استفاده نموده تفتن در فنون و اختراع صنائع را نتیجه از این مطالعات است بوقتی او را در چاه اوهام انداخته و دستهای او را به زنجیر ها، عادات ناقصه و افکار ردیه بسته زولانهای اعتقادات سخیفه را به پای او در آورده است لیکن در تمام این نشیب و فراز افکار صنائع کمر او را بسته کرد ماست زیرا ادرا تر صنائع آنچه به حیوانات و نباتات از موهوبات الهی مرحمت گردید ما نسان بواسطه قوه عاقله بدل آنرا از خارج بدن تهیه می نماید و از هیچ صاحب شعور پوشیده نیست که صنعت بافتند گی قائم مقام قوه مدافعه پوست حیوانات است که انسان به قوه این صنعت از پوستهای درشت و موها و پشم ها سردی و گرمی را دفع می نماید و همچنان آهنگری صنعتی است که کارنول های طیور و پنجه ها و دندانهای درندهارا می نماید که انسان را از دشمنان خویش به قوه آن مدافعه بعمل می آید. وقتیکه طبیعی بودن هم چه کمالات در وجود نبات و حیوان روشن شده و در وجود انسان از روی احتیاجات کیفی هم لازم میشود. پس با ساس تقسیم حکماء اهمیت صنائع را بیان می نمایم. صنعت در موضوع خوديك قوه راسخه فاعلی با يك فکر صحیح مثل غرض محدودا لذات است