Page 7

(٤) معطل کند موفق نشد و وایسرای هند پیوسته بـالایش فشار می آورد. همچنین امیر در کتاب خویش متذکر است که نامهٔ وی راجع به قبایل سرحدی و عواقب وخیم آن برای طرفین ناشنیده انگاشته شد. و از یاد داشتهای امیر واضح میشود که پیشنهادات مذاکرات معاهده دیورند همیشه شکل تهدید و التیماتوم را دارا بود که در صورت انصراف مداخله نظامی انگلیس حتمی مینمود. امیر نقشهٔ تقسیم سرحد را تا زنده بود امضا نه کرد و در تمام حیات خویش با تمام پښتونهای ورای اندس در تماس بود و آنها نیز امیر را پیشوای خویش میشمردند. چون شبهه باقی نمانده است که هردو معاهده روی تهدید بعمل آمده نظر به پرنسیپ تصویب کنفرانسون متذکره قیمت خود را از دست میدهد . حالا نظریه ماده شانزدهم کنوانسیون که صحیح بودن يك معاهدهٔ قبلی قابل نفاذ را قیمت میدهد صحبت میکنیم. معاهدات گندمك و دیورند به اساس این پرنسیپ نیز غیر حقوقی میباشد زیرا هردو معاهده مغایر معاهده مارچ ١٨٥٥ است که بین انگلیس و امیر دوست محمد خان به امضا رسیده بود . انگلیس ها درین معاهده متعهد شدند که تمامیت خاک افغانستان را فراهم کنند و در زمان مذاکرات همین معاهده بود که غلام حیدر خان فرزند امیر دوست محمد خان ادعای حق زمین های از دست رفته ماورای اندس و زمین های توچی را نمود انگلیس ها در ١٨٥٦ یکبار دیگر محتویات معاهده متذکره را تائید نمودند و نیز در هنگام مذاکره با امیر شیر علی خان