Page 983

( ۱۰۲ ) پیمود و قدم بقدم در امتداد دو راهی که ذکرشد به کاشغر و ختن ودیگر حصه سنکیانگ وارد شد چنانچه کشف آثار کریکو بوديك در حوالی سمرقند و در خرابه های معابد ختن وغیره شاهد این مدعا است . اولین نقطه ئی که شواهد صنعت یونانو بودائی در آن ملاحظه شده است « راواك Rawak » است که بشرق ختن واقع است . تصاویر رنگه دیواری كه از دیوار های معابد پیدا شده وسر اول سٹن از آنها نقل و عکس برداشته با مجسمه های بزرگ بودا که از هده پیدا شده و موسیو گودار عکس هائی از آنها گرفته شباهت زیاد دارد و آثار هده وراواك هردو معاصر هم و متعلق به چند قرن اول مسیحی است. دورتر بطرف شرق گفته در نقطه ئی موسوم به « میران Miran » سراورل ستن تصاویر دیواری یافته با مظاهر كريكو رومن كه بلا شبهه به قرن ۳ و ۴ مسیحی تعلق میگیرد و میان آثار هده ومدرسه گندها را و اینجا قرابت زیاد موجود است. با کشفیاتی که از ۲۴ سال باینطرف هیئت های « گودار » و « هاکن » و «بر تو» در هده و بامیان و کا پیسا بعمل آورده اند ثابت شده است که عاملی که صنعت کلاسيك را از خاك های آسیائی كريكو رومن به آستانه گویی انتقال داده است مدرسه کریکو بوديك افغانستان است ، میان تصاویر رنگه وسر های گچی مجسمه های هده وباميان يك طرف و آثار صنعتی نقاط مختلف آسیای مرکزی مثل راواك و میران و دورتر بطرف گوبی مثل قزل Quizil و کمتورا Qumtura تا توئن هوانگ Tauen-Houang شباهت های نزدیکی موجود است که نفوذ مدارس افغانستان را ثابت میکند. تصاویر دیواری هده بعقیده موسیو «روله گروسه» عامل ارتباط میان آثار دوره های اخیر امپراطوری رومن وآسیای مرکزی است همین قسم تصاویر زیبای رنگه طاق هیكل ۳۵ متری بامیان نفوذ زیاد در تصاویر « میران » بخشیده است در هيكل تراشی هم عیناً این مطلب هوید است سرهای كوچك گچی که بودا و بودیساتوا و عناصر نژادی عصر کوشانی ها را نشان میدهد والمارى های اطاق های هده را