Page 804

(۲۳۳) چینا پاتی: راجع به مقر زمستانی یرغمل‌های چینی هم تا یک اندازه معلوماتی در دست است. طوریکه گفتیم امپراطوری کنیشکا یرغمل‌های مذکور را در زمستان در نقاط گرم سیر امپراطوری یا در حوالی پایتخت زمستانی خویش در «پارو شاپورا» (پشاور) یا در کدام نقطهٔ پنجاب جای داده بود. زایر چین علاقهٔ ئی را بنام «شیناپوتی» یا «چیناپاتی» یاد کرده که آنرا بین راوی و ستلج قرار میدهد ومرکز انرا کننگهم بنام «چینی گاری» به ۱۱ میلی شمال «امرتسر» قرار میدهد زائر چین به صراحت کامل میگوید که کنیشکا پادشاه وقتی که به سلطنت رسید وشهرت نام و شمشیرش افاق را فراگرفت یرغمل‌هائی از ماورای رودخانه (رودخانه زرد) آورده و ایشان زمستان در همین علاقه میبودند وبه همین علت اینجارا «چیناپاتی» گویند (۱) در اینجا هم معبد بزرگی مقر یرغمل‌های چینی بود که سه صد راهب داشت. معنی کلمهٔ «چیناپاتی» «سردار چین» است و اشاره به شهزاده ونجبای چینی میکند که در میان یرغمل‌ها وجود داشت. پایتخت‌ها: امپراطوری که کنیشکا تشکیل نمود از نقطه نظر وسعت خاك وسیع‌ترین امپراطوری است که در تاریخ آریانا یا افغانستان قدیم سابقه ندارد درین قلمرو وسیع که از کنگاو تارم تا منتها الیه غربی پارتیا انبساط داشت. کنیشکا حد وسطی را برای رهایش شخصی ومقر سلطنتی انتخاب نموده بود که عبارت از «گندهارا» میباشد و این علاقه ایست که رود کابل از آن عبور نموده وبه رودخانهٔ سند می‌ریزد. کنیشکا پادشاه «گندهارا» را خیلی دوست داشت زیرا علاوه بر اینکه قلب امپراطوری پهناور وی را اشغال کرده بود از نقطهٔ نظر آب وهوا ومناظر زیبای طبیعی و استعداد خاك هم قطعهٔ ممتاز بود. چون کنیشکا به مقتضای آب وهوا فصول زمستان را در حصص گرم سیر و تابستان را در نقاط سردتر میگذرانید گندهارا خیلی به اسلوب زندگانی سلطنتی او موافقت (۱) صفحهٔ ۱۷٤ یادداشت‌ها راجع به ممالك غربی ترجمهٔ بیل.