Page 788

(۲۱۹) رویه ایست که كشور كشایان برای جلب خاطر اهالی خاك های مفتوحه پیش میگرفتند . صنعت یا همان صنعت زیبا و پختهٔ یونان و باختری که شرح ظهور و انبساط و ترقی آن در صفحات ( ۹۸ تا ۱۰۳ ) همین جلد گذشت در پایان تقریباً سه قرن حیات در شروع عهد مسیحی تنزل کرد و این تنزل تا اندازهٔ زیاد از روی مسکوكات دودمان کدفیزس معلوم میشود و اگر تنها موضوع از روی مسکوكات قضاوت شود اعتراف باید نمود که تنزل مذکور فاحش بوده زیرا میان مسکوكات زیبا وقشنگ پادشاهان یونان و باختری وسکه های خاندان کدفیزس نسبتی نیست مخصوصاً سکه های کدفیزس اول بسیار خراب و از نزاکت های صنعتی عاری است. باز مسکوكات کدفیزس دوم بهتر است، ولی تنها از روی مسکوكات هم قضاوت نمیتوان کرد جز اینکه باید گفت حکاکی روی فلزات و صنعت کندن نقوش بر سنگ های قیمتی که دو قرن پیشتر ترقی شایانی داشت تنزل فاحش نموده بود. از نقطه نظر هیکل تراشی تنها اینقدر میتوان گفت که صنعت « گريك و بوديك » یا « یونان و بودائی » که شعبه یا مدرسهٔ از صنعت یونان و باختری است در عهد کنیشکا موسس دومین خاندان سلطنتی کوشانی در آخر قرن اول و شروع قرن دوم مسیحی ترقی و انبساط یافته است . (۱) به این ترتیب دورهٔ سلطنت خاندان کدفیزس تقریباً در عصر تنزل مدرسهٔ « یونان و باختری » و شروع ترقی مدرسهٔ « یونان و بودائی » واقع شده است بناء علیه ممیزهٔ قابل ذکری از نقطهٔ نظر صنائع جمیله ندارد . و بعضی ها هم « صنعت کوشان » صنعتی را گویند که با کنیشکای کبیر شخصیت حاصل کرده است . (۱) صفحه ۱۳۰ تاریخ عمومی صنعت از زمانه های اولی تا امروز که تحت نظر موسیولوی رآو در پاریس در سال ۱۹۳۹ طبع شده است .