Page 652

(۹۷) بشکل «میترا- هر کول» پهلوانی شجاع و شیر افگن با تاجی مرکب از اشعهٔ آفتاب بمیان آوردند «میترا» رب النوع آفتاب با اسپ های سفید بالدار و عرادهٔ آن از موضوعاتی است که نقاشان ورسامان آریائی حتی تا دوره های بعدتر کوشانی آنر افرا موش نکرده و در معابد بودائی هم آنرا داخل کرده اند و نمایش اسپ در مسکوکات «اپوتیدم» هم به این موضوع بی ارتباط نیست. در سکه های «تترادراخم» (چهار درهمی) «انتیال کیداس» که مخصوص حوزه کاپیسا است پیش روی زوس که روی چوکی نشسته نیمهٔ پیش روی بدن فیل به حیث شعار مخصوص کاپیسا که عبارت از «سرفیل» میباشد نمایش یافته و این هم جزء تا ثیراتی است که داستانها و عقاید و افکار آریانی بر موضوعات میتولوژی یونانی وارد نموده است. تاثیر شالودهٔ عقاید قدیم و یدی و اوستائی و ارباب انواع باختر تنها در زمینهٔ میتولوژی یونانی منحصر نیست بلکه در فلسفه و داستان های بودائی هم داخل شده و قراریکه در فصل کوشانی های بزرگ مطالعه خواهیم نمود در انجا هم تغییرات اساسی وارد کرده و طریقهٔ جدید «مهایانا» یا «راه بزرگ نجات» را با مدرسه و اصول تفکر و خیال آن بمیان آورد. خلاصه بصورت نتیجه میتوان گفت که در دورهٔ سلطنت شاهان مستقل یونان و باختری یعنی در دو قرن اول «ق م» بقایای دیانت قدیم اوستائی از بین نرفته و بعضی از ارباب انواع باختری مثل اناهیتا و میترا پرستش میشد، مخصوصاً «آناهیتا» پیروان بیشتری داشت. فلسفهٔ بودائی و داستانهای اساطیری یونانی با عقاید و افکار محلی مختلط گردید و همهٔ این عوامل تکانی در معتقدات مردم تولید کرد. عقیدهٔ آزاد و زمینهٔ برای پرورش هر نوع کیش و مسلک مساعد شده بود. این رویه و فضادر دیگر پهلوهای زندگانی این عصر مملکت با هم بی تاثیر نمانده و روی هم رفته از ترکیب و اختلاط افکار خودی و بیگانه حیات