Page 651

(٩٦) اوزانشان داده اند که پلانی در بر دارد و گل بامیوه ئی در دست گرفته و چنین بنظر می آید که همه از روی مجسمۀ او که در معبد باختر بود نقل و ساخته شده باشد. «اناهیتا» با چنین شهرت و قداستی که در باختر داشت نسبت به همۀ ارباب انواع آریائی بیشتر در ذهنیت یونانی های باختر تاثیر افگند و ایجابات زمان او را با بعضی ارباب النواع قدیم باختری مثل «میترا Mitra» رب النوع آفتاب و «ارتمید Artemide» رب النوع حاصل خیز آسیای صغیر و غیره توام و ملحق ساخت هیکل او روی بعضی سکه های «دمتریوس» پسر ایو تیدم پادشاه یونان و باختری و فاتح هند طوری دیده میشود که کمان و نیزۀ سه دندانه در دست دارد و در بعضی مسکوکات کوشانی های بزرگ هم بضرب رسیده است. غیر از «اناهیتا» رب النوع آفتاب یعنی «میتهر»ای ویدی و «میتر»ای عصر اوستائی که از ارباب انواع قدیم باختری بشمار میرفت هم درین عصر از خاطرات آئین قدیم کشور نمایندی میکرد. «میترا» و مراحل اولیۀ تاریخ آن هم در جلد اول شرح داده شده (صفحۀ ۳۱۳ و بعد) اینجا مربوط به دورۀ سلطنت شاهان مستقل یونان و باختری همین قدر مینگاریم که مانند «اناهیتا» خاطرۀ او تا آنقدر در باختر و سائر نقاط آریانا قوی بود که بر افکار توده و جامعه و صنعت کاران آن تاثیر زیاد اندازد. یونانی های باختر او را با «هرکول» هم پایه میدانستند و دومین خانوادۀ سلطنتی یونان و باختری یعنی «ایوتیدم» و احفادش دمتریوس و ایوتیدم دوم وهلیوکلس که حامی خاندان خود «هرکول» را میدانستند از «میترا» هم استمداد می جستند و او را طوری روی سکه های خود نمایش داده اند که در دست چپش پوست شیر و عصا در دست راستش تاج و بر سرش بشکل اشعۀ آفتاب تاجی در خشان و مجلل نهاده اند. یعنی صفات پهلوانی «هرکول» یونانی و علایم نور آفتاب میترای باختری را یکجا کرده و از آن