Page 292

( ۲۷۱ ) «ارا کوتی» شکل سامی نامی است که در اوستا« هراویتی» ذکر شده و یونانی ها ارا کوزی ساخته اند و عبارت از رودخانه ار غنداب است که با هیر مند به هامون سیستان منتهی میشود . از روی این اسم اخیر معلوم میشود که تیکلت پیلسر دوم آشوری در طی جنگ های خود بطرف شرق بعد از فتح خاک های مدیا و فارس داخل سرحدات غربی آریانا هم شده تا هامون سیستان و حتی حوزۀ ارا کوزی ( ارغنداب ) هم پیش آمده بود ولی از حواشی سرحدی و سیستان وارا کوزی پیشتر بطرف قلب مملکت آمده نتوانست . حتی از روی کتیبه که اراضی مفتوحه جنگ دوم او را بطرف شرق شرح میدهد معلوم میشود که نفوذ او در سرحدات غربی آریانا و اراکوزی بی دوام بوده زیرا نام «ارا کوتی» (حوزۀ ارغنداب) در آن نیامده حتی «نیسا آ» هم در ان ذکر نشده وازین واضح معلوم میشود که سلطه او ازین قسمت ها بزودی برداشته شده است . بر عکس نفوذ وتسلط او در علاقه «زیکرتو» و بالای مادی Madai (مادها ) و پارسوا (فارسی ها) شدیدتر شده و با جنگ های دیگر تجدید و تکرار گردیده است که بدان ها کاری نداریم (۱) این بود شرح تماسی که دولت آشوری یکدفعه در عصر نینوس و سمیرامیس و بار دیگر در عصر تیکلت پیلسر دوم با کشور ما حاصل کردند و دومی را جز تماس سرحدی چیز بیشتر نمیتوان خواند . در اثر این تماس آشوری ها نظریاتی راجع به آئین اوستائی آریانا پیدا کرده اسم «زور استر» و بعض اصولات آئین وفلسفه حیاتی او را خارج سرحدات غربی آریانا نشر کردند . (۱) صفحه ٤ تاریخ قدیم دونکر ترجمه انگلیسی اولین ابوت جلد سوم .