Page 194

( ۱۷۳ ) مدنیت اوستائی « عین « مدنیت ویدی » و « مدنیت ویدی » عین همان ثقافت قدیم تری است که بدان اشاره شد و از قرن های متمادی بلکه هزاران سال در عروق آریائی های کوه نشین این دیار ریشه دوانیده و وقت به وقت قرار ایجابات زمان به رنگ و صورت مخصوصی جلوه نموده است . بعد از عصر ویدی که شرح آن در فصل دوم گذشت مقتضیات زمان و زندگانی تازه تر سبب شد که از همان سرود قدیمه از همان اساطیر عناصر طبیعی ، از همان مجمع ارباب انواع ، از همان مبادی اولیه حیات آریائی ، نظریات ، معتقدات ، سبك زندگانی و بالاخره ثقافت مادی و معنوی تازه تری بمیان آید . نا گفته نماند که دوره «ویدی» دوره ایست که قسمت زیاد و مهم مهاجرت قبایل آریائی از بخدی بسایر نقاط آریانا و ممالك همجوار هند و فارس در طی آن صورت گرفته و اختتام همین مسئله دوره مذکور را به پایان میرساند، به این ترتیب واضح معلوم میشود که مدنیت اوستائی را آریائی هائی بمیان آوردند که بطرف شرق و غرب به خاك های هند و فارس مهاجرت نکرده و به سرزمین اصلی و باستانی خود آریانا مقیم و مسکون ماندند . بعبارت دیگر تهذیب اوستائی که در حقیقت یکنوع تجدید مفکوره و حیات و عقیده است بدست طبقه منور آریانا ، همان طبقه ئی که وید و تهذیب آن مال ایشان است صورت گرفت و علت تشابه بین این مدنیت و تهذیب هم از هر نقطه نظر که سنجیده شده به این دلالت میکند که هر دو در يك خاك بمیان آمده و محصول تبحر وابتكار يك قوم است . پس مرام این فصل عبارت ازین است که تحت عنوان عمومی مدنیت اوستائی تطورات مادی و معنوی آریائی هائی را مطالعه کند که با مهاجرت های بزرگ متذکره بطرف هند وفارس نرفته و در سرزمین باستانی و مستعد خویش آریانا ماندند و در اثر نفوذ و وراثت مدنیت کهن اولی آریائی و ثقافت عصر «ویدی » دارای نظام زندگانی جدیدی شدند و قرار اقتضای زمان ومحيط اساسات مادی و معنوی حیات قدیم خود را شکل تازه تری دادند .