Page 141

(١٢٠) در هیچك خانواده دیدیم پدر هر خانواده پیشوای روحانی کانون كوچك خویش شمرده می شد : تعمیل مراسم قربانی و خواندن سرود های مذهبی همه کار او بود بناءً علیه هر پدر آریائی مرد روحانی بود که بکمال شفقت و مروت وظایف مذهبی را با عاطفهٔ پدری يكجا اجرا میكرد : اگر چه در جمله حواشی شاه يك عده روحانیون بودند و مخصوص یکنفر مشاور مذهبی او شمرده می شد که در وقت آرامش عوض شاه مراسم قربانی را اجرا میكرد و هنگام جنگ با قرائت اوراد مذهبی زمینهٔ فتح را فراهم می نمود ولی باز هم طوریکه طبقهٔ برهمنا در هند از سائر طبقات مجری بود در آریانا شکل طبقهٔ مخصوصی بخود نگرفته بود بلکه میتوان گفت که در اثر همین وجود مشاورت مذهبی بود که طبقهٔ روحانیون دارای مقام بلند در جامعه شده و تا زمانه های بعد مفکورهٔ اشتراك مساعی حکومت با روحانیت باقی ماند همین طور عسکریت : در زمانیکه جامعه خانواده خانواده بوده و حیات اجتماعی بیشتر شکل ده نشینی داشته باشد آیا دفاع خانواده و قریه وظیفهٔ تمام اهل خانواده و قریه نمیباشد ازین جهت عسکریت و جنگجوئی هم کار طبقهٔ مخصوصی نبود . هكذا دهقانی : در جامعه ئی کاذکر، نت دهقانی و کشت و کار اراضی هم بهیچ صورت بكدام طبقهٔ معین تخصیص یافته نمیتواند چنانچه اعضای خانوادهٔ آریائی وقتیکه بزمین و کشت بیشتر علاقه پیدا می کردند بلا استثنا به زراعت مشغول می شدند پس به این ترتیب آریائی های آریانا با وصف اینکه به خانواده و عشیره و عشیرهٔ بزرگ و قبیله و ده و قریه تقسیم شده بودند تفرقه به معنی طبقات اجتماعی یا کست که بسان در هند دیده میشود در میان آنها وجود نداشت و يك فرد در عین زمان روحانی ، مرد جنگی و دهقان بود و بكمال درستی ، مفهوم هر يك از کلمات فوق را در موقعش ایفا میکرد . طبقه بندی جامعه که معمولاً در هند بنام (کست) یاد میشود وقتی صاحب