Page 1150

( ٥٥٥ ) ويعقوب ليث صفاری تذکراتی داده اند . اگر چه میدان وقوع جنگ از نوشته های آنها بوزه معلوم نمیشود اینقدر واضح میگردد که محاربه در بست نه در رخد نه در زابل بلکه در منا طق بعد از غزنه بسوی کابل واقع شده و چون فتح کابل بدست موسس سلاله صفاری امری است موثق بلاشبهه میتوان گفت که جنگ در حوالی قریب کابل واقع شده است ( میدان محاربه از یا يتخت دور نبوده زیرا رتبیل شاه را روی تخت روان به میدان جنگ بردند ) . «سر ، اچ' هلیو» در تاریخ هند در متن ترجمه انگلیسی حکایت جنگ رتبیل شاه و یعقوب لیث، کابلشاه را بنام (روسل) خوانده ولی در نسخه قلمی جوامع الحکایات که در موزه کابل میباشد شاه شیوائی کابل به لقب معروف رتبیل یاد گردیده است و این اختلاف نام یالقب ناشی از صورت تحریر رسم الخط فارسی کلمه ( رتبیل ) است . بهر حال این روسل یا رتبیل بیگمان غالب همان « ساهنت » یا « سامند » کابلشاه بر همنی است که با داشتن مقام شاهی به لقب « سپهبد » یا « سالار سپهه » هم یاد میشد. اينك عين این واقعه مهم تاریخی را که بار اول يك پادشاه اسلامی با يك پادشاه شیوائی بر همنی افغ نستان نظر به اختلاف عقیده بهم مقابل میشود طوریکه جوامع الحکایات قید نموده است در اینجا نقل میکنم: « آورده اند که یعقوب ليث آفرید کار تعالی اورا همتی عظیم داده بود چنانکه خودرا از حضیض مذلت باوج رفعت ودول بر آوردوبسیار خطرها النحام کرد تا کارش از ارتکاب ممالك ادا کرد وچون صالح نصر از پسر بکر بخت و به رتبیل پیوست و او را تحریض کرد تا لشکرها جمع کرد وروی بدفع يعقوب آورد و رتبیل گفت چگونه باید کرد گفتند که روی بجهاد باید آورد اگرچه لشکر و اندکست ولیکن اعتماد بر فضل حق تعالی باید و بهر مکر وخداع که خصم را مقهور توانی کرد از مصاف برنباید گشت پس يعقوب لشکر عرض خواست هزار سوار بیش نبودند وروی بمصاف رتبیل نهاد و چون به بست رسید