Page 431

فصل هفتم ۱۰۴ تنظیم بی کارهای خدائی تمام بود بهتر نسیه در مشق ما من این رهبرو کارفرمای خلق که بستم کمین بنده کبریا چگونه بکفار جه کمک کنم گاه پیمان و گه التجا بمثل غریقی بقر قابه نهم بر نی زهر کین دست را همکس سزاوار لطف خداست کز اسباب جوید مدد از خدا ولی نیست کز ان سزاوارتر که باشد در این ملک فرمانروا چو خواهد که افغان شود رام او ولو انکه یک روز باشد کیا من از قلعه نیم مخروبه که کابل زمینم بود زیر پا ز یک سوی بینم همین کوه و توپ وز ان رو پر از برف کهساریا ز یک جا چمنهای شاداب سبز که هستند بس دلکش و دلربا ز یک سو بدامان آن کوهسار دید تاک انگور دل را صفا شما را گمان آنکه من در بهشت کنم پادشاهی و نشو و نما ولی خویشتن خواب دانم که من بدوزخ کنون گشته‌ام مبتلا اگر من تدبیر قویانه حکمرانی خود را مبدل بتدبیر ضعیفی نمایم اشخاصی که از من نکته‌گیری میکنند چه خواهند گفت آیا نتیجه آن مثل فقره در خجیر نخواهد شد که انگلیسها بعد از حکومت شصت سال هم نتوانستند که دراه مذکور لا بر آن بی‌نظیر را زیادی بجهت مسافرین امنیت بدهند که هنوز هم عابرین و قوافل بیم کشته شدن را دارند و باعث تمام مملکت من قوافل و مسافرین محتاج بمحفظی نمیباشند که با آنها همراهی نمایند مرد و زن حتی زنهای انگلیس هم بدون اینکه هیچ خطری داشته باشند بی مستحفظ رفت و آمد مینمایند وقتی که مالیات مملکت خود را جمع مینمایم مرا متهم میکنند که حریص ست ولی اگر این دخل را بگذارم که مامورین و سایر سارقین کعبه خود داخل نمایند آیا دوستان من یعنی اشخاص نکته‌گیر چیزی بمن خواهند داد که مواجب لشکر خود و مخارج دولتی را بپردازم چون واقعات تواریخی زمان گذشته افغانستان را بخاطر می‌آورم نمیتوانم بدگمانی نداشته باشم مثلا بعضی سلاطین را کشتند و برخی دوستان داخلی یا خارجی آنها را بناحق عزل نموده آنها را بغریب اسیر و محبوس نمودند چنانچه سعدی علیه الرحمه در قطعه از منظومات خود گفته است قطعه گلی خوشبوی در حمام روزی رسید از دست محبوبی بدستم بدو گفتم که مشکی یا عبیری که از بوی دل آویز تو مستم بگفتا من گلی ناچیز بودم ولیکن مدتی با گل نشستم کمال