Page 429

فصل هشتم ۱۷۴ بشوم و کمان میکنم که اگر هر مطلبی را که در دل دارم بحیت عموم اهالی دنیا اظهار نمایم خلاف عقل و پلتیک خواهد بود لهذا فقط چند فقره را کنایة ابراز مینمایم باقی را خلافت من خودشان استنباط نمایند العاقل یکفیه الاشاره در موقع افتتاح پارلمنت یا وسایر مجالس شورا در ممالک خارجه رسم است که سلطان در خطابیکه از جانب او میخوانند اظهار میدارد که ڈابطہ دولت من با سایر دول خارجه خالصانه دوستانه میباشد اگرچه وقتی که این الفاظ را بیان مینمایند شاید میدانند که از بعضی از این دول قلباً تنقره ارند ولی این مطلب خودش یک نوع پولیستیکی است می ترسم که اگر من بهمین رویه در اختسیار نموده همان عبارت را بهم را بیان نمایم طت من داخلا فحم این قدر هوشیاری قابلیت را نخواهند داشت که دقایق عبارترا ملتفت بشوند و از این جهت باشتباه خواهند افتاد لهذا چند کلمه واضح را بیان میکنم حمد خدا برا که مقلب القلوب ست و هر وقت خواسته است دلهای دشمنا نرا بر میگرداند روابط دولت من بادول همسایه یعنی انگلستان و روس و ایران و چین مطبوع و دوستانه میباشد و اسباب عنادی هم فراهم نیست و خوف آنهم نیست که در این اوقات جنگی واقع شود زیرا که هیچیک از این دو ستها کتباً یا شفاهباً تمسکی در دست ندارند که بموجب آن بتوانند دولت افغانستان را متهم نمایند که عهد و دوستی خود را شکسته است ولی مسئولیت اراجیف افواهی که گاه گاه منتشر میشود بعهده من نمیباشد بهانه هم در دست دولت معاندی نیست که بتواند افغانستان را متهم سازد این که باعث هیجان غضب دولت مزبور گردیده است اگر چه اعتقاد ندارم که هیچ دولتی معاند دولت من بوده باشد از روزیکه بتخت سلطنت افغانستان جلوس نموده ام ابد ا اظهار خوف یا ترسی نکرده ام و ا نه هیچیک از دول همسایه خود هم تملق ننموده ام که خود را ذلیل کرده باشم و هیچ اظهار طرفداری بیکی بیشتر از دیگری هم از من سر نزده یعنی اقدامات غیر لازمه بعمل آورده باشم که سبب مخاصمت یا تنفر دولت دیگری شده باشد مثل اسلاف خود هیچ وعده هم که اجرا، آن خارج از قوتم باشد بدول همسایه خود نداده ام من از نصیحت حضرت پیغمبر خود مان صلوات الله و سلامه علیه تجاوز نکرده ام و براثر نقش قدم آن بزرگوار رفتار نموده ام چنانچه فرموده است خیرالامور اوسطها اگر دولتی یا مامورین دولتی نسبت بمن ملطفت