Page 428

فصل هفتم ۱۷۱ و تخت افغانستان جلوس نمودم و قشون دولت انگلیس را سالماً از افغانستان بیرون فرستادم چون روابط دولت انگلیس را با افغانستان مجملاً بیان داشته ام حالا درین باب توضیح رای خود را مینمایم و خیالات خود را در باب پولیتک آتیۀ مملکت خود تا جائیکه مناسبتی بانگلستان و روس دارد بیان مینمایم قبل از شروع نمودن باین مطلب از مطالعه کنندگان کتاب خود خواهش دارم که بنقشۀ افغانستان رجوع نمایند و قدری هم از واقعات تاریخی آن که متعلق بروابط بین دولتین انگلستان و افغانستان میباشد و در زمان ماضیه افتاده است ملاحظه نمایند بعد ازان خوب واضح میشود که در زمان ضعف سلطنت حکمرانی جدم امیر دوست محمد خان دولت انگلیس این مطلب مغتنم شمرده بعضی از ولایات را از سرحدات افغانستان مجزی نموده تحت حمایت خود در آورده مجدداً در ایام امیر شیرعلیخان محمد یعقوبخان ملک کرم و دره خیبر و قدری از خاک پیشک و بعضی نقاط دیگر را از افغانستان گرفتند در زمان حکمرانی خودم هم با وجودیکه من قویاً ایستادگی کردم باز اجزاء حکومت لارد لانسدون فرمانفرمای هندوستان مامورین مرا از محل بلند خیل و وزیرستان و سایر نقاط اخراج کردند و تهدید نمودند اگر بیرون نروید سرنیزهای عساکر دولت انگلیس بطرف کابل کشیده خواهد شد و ایستادن گاه راه آهن چمن نورا هم بدون اجازه من یا اذن ملت من در خاک مملکت من بنا نمودند اگر چه سفارت سر مارتیمر دور اند یک تمتع عوض بمن داد و این مطالب را اصلاح نمود من هم کاملاً قانع و راضی میباشم زیرا که از انچه در دوستی بدولت انگلیس باخته ام بیشتر ازان بدست من آمده است این مطالب را محض آن اظهار میدارم که بمطالعه کنندگان کتاب خود واضح سازم که اگر چه دولت انگلستان قطعه از قطعات مملکت افغانستان را لازم ندارد ولی باز ابداً موقعی را از دست نمیدهد که قطعۀ را از مملکت مذکور بهنگام فرصت بدست آورد این دولت بیشتر از دولت روس از افغانستان گرفته است بعد از بیان حالات واقعات تواریخی که از کتب بعضی از مورخین و اشخاص سیاسی دان انگلیسی اخذ نموده و اجمالاً اظهار داشتم حالا رای خود را بشکل نصیحت بجهت اخلاف خود و ملت خود بیان مینمایم و میل هم ندارم که برای ثبوت اینکه اظهارات من نسبت باظهارات بعضی از مصنفین خارجه عاقلانه تر میباشد مشغول مجادله