Page image — the source of record
Machine transcription
(٢٤٤)
فوق در دست داشت.
وزیر عسکر: بمنزلة سپهسالار و وزیر حرب سردار شیر محمد خان فوفلزائی بود و اموری که
فعلاً بعنوانهای سپهسالار و وزیر حرب و أوى در متميز ياد ميشود آنوقت راساً بوزارت عسکر
شخص مختار الدوله اشراف الوزرا تعلق گرفت.
وزیر اعظم : سردار رحمت الله خان كامران خیل سدوزایی فوفلزائی بود که بعد از وفات پدر
خویش سردار فتح الله خان لقب معتمد الدوله و وفادار بهادر و وزارت اعظم حاصل کرده
و در تشکیلات سال ۱۳۱۳ هـ ق امور وزارت داخله و خارجه و بعضاً صدارت عظمی را در دست گرفت.
منشی الممالک یا منشی باشی: میر محمد علی موسوی بن منشی باشی میرزا عبدالهادی عشرت بود که
وقتی در عوض او میرزا محمد شريف بنام عهده بر قرار شد (۱):
امین الملك
از ارکان مهم دیوان اعلی در عصر زمانشاه نور محمد خان بابری بوده و از عصر اعلیحضرت
تیمورشاه تا این دوره بهمین وظیفه امتیاز داشت بعد كور علأ و تا خر اعلیحضرت
زمانشاه نیز بود پسرا و حبیب الله خان نام داشت بعد از وفات او شخصی که با یمن نام شناخته
شد محمد اکرم خان فوفلزائی بن حاجی کریمداد خان عرض بیگی و فتح الله خان و رحیم خان این عنوان
را حاصل کردند اما هر دو تن مؤخراً لذکر در اوقات سلطنت اعلیحضرت شاه شجاع الملک و اعلیحضرت
محمود شاه با ین رتبه امتیاز یافته وطور اعرازی بعضاً امین المما لک
نیز یاد شده اند اما شهرت رسمی ندارند و بلحاظیکه این عنوان بطور روشن ثبت تاریخ باشد ابیات
لوح مزار رحیم خان را که در سمت غرب زیارت عاشقان و عارفان علیه الرحمه مدفون است درج می نمائیم.
دریغ و حیف کز عالم تو ای جان جهان رفتی هزار افسوس از خلق نکویت کزمیان رفتی
رحیم خان امین الملك كز دنیای دون آخر برای صحت حوران بفردوس جنان رفتی
لقای حضرت حق داشتی منظور کز عالم کشیدی پا و بر کندی دل و دامن تکان رفتی
وز یر از دست اغدا شربت تلخ اجل نو شید تو هم دل خون ازین عالم بجسم ناتوان رفتی
(۱) عنوانهای بزرگ سلطنت بخارا نیز همه را ن عصر به تشکیلات سیاسی و اداری
مملکت ما مانند بود مثلاً بخارا در قدیم تحت ریاست یکنفر موسوم به (قوش بیگی) اداره میشد
و شخص مذکور حيثيت رئيس الوزرا را داشت و امور مالیاتی تمام مملکت تحت نظر ومراقبت
(دیوان بیگی) می بود مسائل دینی و تعلیمات عمومی بعهده قاضی القضات محول می بود کارهای
عسکری تحت امر توپچی باشی اداره میشد.
رتب بزرگ آن مملکت از ینقرار بود:
قوش بیگی-دیوان بیگی-پروانهچی-کاردان باشی-ایتاق-دادهخواه-می توق سایه (ص ۸۹
رساله زندگانی امیر سید عالم شاه بخارا)
بقول مذکور پادشاهان بخارا در موقع جلوس بنا بر عادت سلاطین مغل در روی توشکچه
نشسته-سفیدها-و خواجهها-وملاها-او را از زمین بر می داشتند.
مملکت بخارا در قدیم به (۲۸) بیکات از اینقرار تقسیم شده بود:
نورعطا-قراکول-قباقلی-چهار جوی-کرکی-یوزدا لیق-حکیف-شهر سبز-یکهباغ کتاب غدار
قرا تكين-بايسون-حصار ده نو-قورغان-بالجوان -كولاب-قبادیان-درواز-روشان.
وقسمت اعظم نفوس آن سرزمین - اوز بکـترکمانـقرغزـقزاقـتا جکـعرب-یهود بوده اند.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.