{"book":"adl0964","page":355,"text":"(٢٤٤)\n\nفوق در دست داشت.\nوزیر عسکر: بمنزلة سپه‌سالار و وزیر حرب سردار شیر محمد خان فوفلزائی بود و اموری که\nفعلاً بعنوان‌های سپه‌سالار و وزیر حرب و أوى در متميز ياد ميشود آنوقت راساً بوزارت عسکر\nشخص مختار الدوله اشراف الوزرا تعلق گرفت.\nوزیر اعظم : سردار رحمت الله خان كامران خیل سدوزایی فوفلزائی بود که بعد از وفات پدر\nخویش سردار فتح الله خان لقب معتمد الدوله و وفادار بهادر و وزارت اعظم حاصل کرده\nو در تشکیلات سال ۱۳۱۳ هـ ق امور وزارت داخله و خارجه و بعضاً صدارت عظمی را در دست گرفت.\nمنشی الممالک یا منشی باشی: میر محمد علی موسوی بن منشی باشی میرزا عبدالهادی عشرت بود که\nوقتی در عوض او میرزا محمد شريف بنام عهده بر قرار شد (۱):\nامین الملك\n\nاز ارکان مهم دیوان اعلی در عصر زمانشاه نور محمد خان بابری بوده و از عصر اعلیحضرت\nتیمورشاه تا این دوره بهمین وظیفه امتیاز داشت بعد كور علأ و تا خر اعلیحضرت\nزمانشاه نیز بود پسرا و حبیب الله خان نام داشت بعد از وفات او شخصی که با یمن نام شناخته\nشد محمد اکرم خان فوفلزائی بن حاجی کریمداد خان عرض بیگی و فتح الله خان و رحیم خان این عنوان\nرا حاصل کردند اما هر دو تن مؤخراً لذکر در اوقات سلطنت اعلیحضرت شاه شجاع الملک و اعلیحضرت\nمحمود شاه با ین رتبه امتیاز یافته وطور اعرازی بعضاً امین المما لک\nنیز یاد شده اند اما شهرت رسمی ندارند و بلحاظیکه این عنوان بطور روشن ثبت تاریخ باشد ابیات\nلوح مزار رحیم خان را که در سمت غرب زیارت عاشقان و عارفان علیه الرحمه مدفون است درج می نمائیم.\nدریغ و حیف کز عالم تو ای جان جهان رفتی هزار افسوس از خلق نکویت کزمیان رفتی\nرحیم خان امین الملك كز دنیای دون آخر برای صحت حوران بفردوس جنان رفتی\nلقای حضرت حق داشتی منظور کز عالم کشیدی پا و بر کندی دل و دامن تکان رفتی\nوز یر از دست اغدا شربت تلخ اجل نو شید تو هم دل خون ازین عالم بجسم ناتوان رفتی\n(۱) عنوان‌های بزرگ سلطنت بخارا نیز همه را ن عصر به تشکیلات سیاسی و اداری\nمملکت ما مانند بود مثلاً بخارا در قدیم تحت ریاست یکنفر موسوم به (قوش بیگی) اداره میشد\nو شخص مذکور حيثيت رئيس الوزرا را داشت و امور مالیاتی تمام مملکت تحت نظر ومراقبت\n(دیوان بیگی) می بود مسائل دینی و تعلیمات عمومی بعهده قاضی القضات محول می بود کارهای\nعسکری تحت امر توپچی باشی اداره میشد.\nرتب بزرگ آن مملکت از ینقرار بود:\nقوش بیگی-دیوان بیگی-پروانه‌چی-کاردان باشی-ایتاق-داده‌خواه-می توق سایه (ص ۸۹\nرساله زندگانی امیر سید عالم شاه بخارا)\nبقول مذکور پادشاهان بخارا در موقع جلوس بنا بر عادت سلاطین مغل در روی توشکچه\nنشسته-سفیدها-و خواجه‌ها-وملاها-او را از زمین بر می داشتند.\nمملکت بخارا در قدیم به (۲۸) بیکات از اینقرار تقسیم شده بود:\nنورعطا-قراکول-قباقلی-چهار جوی-کرکی-یوزدا لیق-حکیف-شهر سبز-یکه‌باغ کتاب غدار\nقرا تكين-بايسون-حصار ده نو-قورغان-بالجوان -كولاب-قبادیان-درواز-روشان.\nوقسمت اعظم نفوس آن سرزمین - اوز بکـترکمانـقرغزـقزاقـتا جکـعرب-یهود بوده اند.","chars":2529,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00355.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/355","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/355","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}