Page 38

گيل دوازدهم در ذکر تو جه رایات نصرت آيات بطرف هرات و بيــان بواعث توجه امیر کبیر براستيصال سردار سلطان احمد خان برضماثر خورشید نظائر ارباب بصیرت و کمال و برخواطر فیض مظاهر اصحاب خبرت وجلال پوشیده ومستتر نخواهد بود که چون ارادة ازلی وحكم لم يزلى جبار مهاندار مالك الملك تعالى وتقدس شانه به استیصال فرقه و ادبار قریه تعلق گرفته باشد . نخست به افتتاح انواع موهبات و انعام عطیات ایشان را ابتلا نموده بفحوای فتحنا علیهم ابواب کل شیء غریق بحر نعم سازند . پس بموجب ان الانسان ليطغى ان راه مستغنی به تسويلات شیطانی شکر نعم الهی را فرامو ش ساخته درمداق حتى اذا فرحوا بما اتو كرديده مستوجب اخذ ناهم بغتة شوند . شاهد مصدق این دعوا و برهان قاطع این مدعا مضمون بلاغت مشحون آية كريمه : واذا اردنا ان نهلك قرية امرنا مترفيها ففسقوا فيها فحق عليها القول فدمرناها تدميرا . می باشد . مفاد کریمه آنکه چون خامه مشکین شمامه ارادت ازلی وقلم عنبرین رقم مشیت لم يزلی به استیصال قومی جاری گردد درخواطر منعمان و طبیعت بزرگان ایثان فسق وفجور را راه داده از جادة حق انحراف ورزیده مستوجب قهر قهار گردند . مطابق این حکایت وموافق این فمایت احوال سردار سلطان احمد خان والی هرات است که چون در ابتدای کار استیصال او مقرر شده ورقم تسخیر هرات فرخنده سمات بنام میمنت انجام امارت پناه امیر کبیر مصور گشته بود بنابران در آن وقت و آوان ازمومی الیه افعال چند ناشایسته سربرزد که سبب قوی و باعث کلی برتوجه امارت پناهی شد بصوب ولایت او . بیان این کلام ووضوح این مرام آنکه چون سردار سلطان احمد خان را عنایت حق جل وعلی شامل حال شده بدون تردد واحتمال شدائد ومحن به حکومت هرات که خال رخسار ربع مسکون وغرة ناصیه شهر و هامون است رسیدکم ظرفی اش بر آن آورد که خود را مطعون جهان ساخت نخست خطبه وسکه را بنام پادشاه ایران نمود . ثانیا سردار سلطان علی خان وسردار محمد اعظم خان را از شهر اخراج نموده آسیای ظلم را بر رعایا به گردش آورد چون این امورات بعرض جناب امارت پناهی رسید ایلچی رباندان را مصحوب نامه نامی وصحیفه گرامی در نزد او فرستاد مضمون آنکه اگر آن فرزند میخواهد که سلسله قرابت به قراض مغایرت گسیخته نگردد و اساس موافقت بزلزله مخالفت از هم ریخته نشود باید که سه تار اختیا فرماید اول آنکه خطبه وسکه را از نام فرقه ضاله تغییر دهد که بد نامی جمیع خاندان را متضمن است و به والی ایران که خلاف دین ودشمنی دنیاوی با جمیعة ناجیة اهل سنت دارد و بنابر اقتضای زمان خود را در سلك موافقان می شمارد دامن جرئت برکرد کمر محکم ساخته طریقه خلاف پیش گیرد و بازوی شجاعت برافراخته همواره رخش نزاع برانگیخته ولایت آن را تازد واگر نتواند بمل آن را مکروه پنداشته بظـاهر اطاعت او نکند. دوم آنکه رعایا و برايا را كه ودائع وبدائع خا لق الارض والسماءاند در کنف امن و امان مرفه الحال وفارغ البال دارد . سوم آنکه چمن اطاعت و گلشن مطابعت را به آب جو يبار اخلاص وسر چشمۀ موافقت واختصاص سرسبز و تازه داشته ( ۲۷ )