{"book":"adl0963","page":38,"text":"گيل دوازدهم\nدر ذکر تو جه رایات نصرت آيات بطرف هرات و بيــان\nبواعث توجه امیر کبیر براستيصال سردار سلطان احمد خان\nبرضماثر خورشید نظائر ارباب بصیرت و کمال و برخواطر فیض مظاهر اصحاب خبرت وجلال\nپوشیده ومستتر نخواهد بود که چون ارادة ازلی وحكم لم يزلى جبار مهاندار مالك الملك\nتعالى وتقدس شانه به استیصال فرقه و ادبار قریه تعلق گرفته باشد . نخست به افتتاح انواع\nموهبات و انعام عطیات ایشان را ابتلا نموده بفحوای فتحنا علیهم ابواب کل شیء غریق بحر نعم\nسازند . پس بموجب ان الانسان ليطغى ان راه مستغنی به تسويلات شیطانی شکر نعم الهی را\nفرامو ش ساخته درمداق حتى اذا فرحوا بما اتو كرديده مستوجب اخذ ناهم بغتة شوند .\nشاهد مصدق این دعوا و برهان قاطع این مدعا مضمون بلاغت مشحون آية كريمه :\nواذا اردنا ان نهلك قرية امرنا مترفيها ففسقوا فيها فحق عليها القول فدمرناها تدميرا .\nمی باشد . مفاد کریمه آنکه چون خامه مشکین شمامه ارادت ازلی وقلم عنبرین رقم مشیت\nلم يزلی به استیصال قومی جاری گردد درخواطر منعمان و طبیعت بزرگان ایثان فسق\nوفجور را راه داده از جادة حق انحراف ورزیده مستوجب قهر قهار گردند . مطابق این حکایت\nوموافق این فمایت احوال سردار سلطان احمد خان والی هرات است که چون در ابتدای\nکار استیصال او مقرر شده ورقم تسخیر هرات فرخنده سمات بنام میمنت انجام امارت\nپناه امیر کبیر مصور گشته بود بنابران در آن وقت و آوان ازمومی الیه افعال چند ناشایسته\nسربرزد که سبب قوی و باعث کلی برتوجه امارت پناهی شد بصوب ولایت او . بیان این کلام\nووضوح این مرام آنکه چون سردار سلطان احمد خان را عنایت حق جل وعلی شامل\nحال شده بدون تردد واحتمال شدائد ومحن به حکومت هرات که خال رخسار ربع مسکون\nوغرة ناصیه شهر و هامون است رسیدکم ظرفی اش بر آن آورد که خود را مطعون جهان\nساخت نخست خطبه وسکه را بنام پادشاه ایران نمود . ثانیا سردار سلطان علی خان\nوسردار محمد اعظم خان را از شهر اخراج نموده آسیای ظلم را بر رعایا به گردش آورد\nچون این امورات بعرض جناب امارت پناهی رسید ایلچی رباندان را مصحوب نامه نامی\nوصحیفه گرامی در نزد او فرستاد مضمون آنکه اگر آن فرزند میخواهد که سلسله قرابت\nبه قراض مغایرت گسیخته نگردد و اساس موافقت بزلزله مخالفت از هم ریخته نشود باید که\nسه تار اختیا فرماید اول آنکه خطبه وسکه را از نام فرقه ضاله تغییر دهد که بد نامی\nجمیع خاندان را متضمن است و به والی ایران که خلاف دین ودشمنی دنیاوی با جمیعة\nناجیة اهل سنت دارد و بنابر اقتضای زمان خود را در سلك موافقان می شمارد دامن جرئت\nبرکرد کمر محکم ساخته طریقه خلاف پیش گیرد و بازوی شجاعت برافراخته همواره رخش\nنزاع برانگیخته ولایت آن را تازد واگر نتواند بمل آن را مکروه پنداشته بظـاهر\nاطاعت او نکند. دوم آنکه رعایا و برايا را كه ودائع وبدائع خا لق الارض والسماءاند\nدر کنف امن و امان مرفه الحال وفارغ البال دارد . سوم آنکه چمن اطاعت و گلشن\nمطابعت را به آب جو يبار اخلاص وسر چشمۀ موافقت واختصاص سرسبز و تازه داشته\n\n( ۲۷ )","chars":2532,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0963/00038.jpg","first_page":1,"last_page":209,"title":"Gulshan-i amārat گلشن امارت","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0963/38","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0963/canvas/38","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0963/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0963_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}