Page 458

(۱۸۷) پادشاهان متأخر جلد دوم لهذا قبل ازين کتاب يك كتاب دیگر تحریر نموده بودم که از ابتداء سلطنت سرکار همایون قال تخت نشین موروثی سرکار امیر عبدالرحمن خان و گـدارشات هفت ساله حکومت سردار غازی محمد اسحق خان وخاتمه آن مقدمه سردار مذکور درغزای گگ با لشکر ظفر اثر بندگان سرکار اقدس سرکار امیر عبدالرحمن خان وشکست سردار مذکور وفراری سمرقند ورویداد چند ساله سلطنت توقف سمرقند تمامی در كتاب مذکور درج بود لاکن درین کتاب هذا خواستم که شرح مقدمه سردار مزبور را مختصر ثبت دارم بنابر آن خلاصه تحریر نمودم هر چند رویداد چندساله سلطنت سردار محمد اسحق خان در ترکستان موجب تطویل کلام شد وسخن بدراز کشید وعمداً بطول انجاميد اما علاج پذیر نبود باید که تحریر می‌شد وداخل كتاب هذا می‌گردید زیرا دراول رویداد سر دار مذکور تقریر شد که در اوایل حـکومت ترکستان سـردار محمداسحق خان آنقدر گفتار صداقت آمیز ورفتار محبت خیز بحضور مردم درخصوص حضور سرکار والا تبار بـکار میبرد کـه گویا جزوی از فدای بندگان سـردار محسوب می‌شد بلکه ظاهر بود زیرا که پسر عمو و برادر به فرق دارد وجه تفاوت است وهرگاه چنین نبودی چرا مبلغ ها از کابل بجهة تنخواه سپاه می‌آمد وچرا تفنگهای اننگریزی دندانه پر با جبه خـانه های فراوان داخل ترکستان می‌گردید چنانچـه خاتمه با همان تفنگ های مارتین بروی لشکر کابل زده شد وخلقي از لشکر كابل تلف گردید همين ترکستان بود که سال بسال مبلغ ها بصيغة ماليات وبطريق تعارفي كابل می‌رفت که بزوار به محرر كتاب معلوم ومشخص است پس درین صورت لازم افتاد که شمه باید ذکر میشد تا حقیقت اصل مدعا ظاهر میگشت اکنون سخن را راجع بطرف دیگر بداریم لهذا در زمانی که محرر كتاب بشغل نوشتن كتاب هذا بودم روزی رفقای جانی وبرادران روحانی سردار احمد علی خان ولد سردار سلطان علی خان نواسه سردار کهندل خان مرحومی قندهاری وسر دار سلطان احمد خان پسر سردار سلطان عزیز خان مرحو می وسردار سيف الدينخان نواسه عبدالوهاب خان مرحومی که از جمله فراری ها بودیم درمجلس گرم صحبت بودداز هرجاه سخن میزدیم ومیشنیدیم اتفاقاً صحبت از مردی و شمشیر افغانستان درمیان آمد چنانچه مقدمه غزای میوند ذکر شد بعد سردار احمدعلی خان فرمودند که هرگاه غزای میوند را در کتاب هذا که تواریخ پادشا هان افغانستان است درج کنید عجب نیست زیرا که اینهم صفت شمشیر افغانستاں است وخود این نیاز مند درگاه الله درمیوند حاضر بودم ويعقوب وجه اطلاع دارم محرر كتاب بنا بفرمايش رفقاء تصدیق کردم ورجوع به تحریر نمودم لاكن غزای میوند در زمان سلطنت پادشاه خدا جوی عدالت پرورسـ کار قوى الاقتدار پادشاه جم جاه خورشید کلاه سرکار امیر عبد الرحمن خان اتفاق افتاده بود بنا بران محرر کتاب در اواخر سلطنت پادشاه رعیت پرور در قید تحریر وترقیم در آوردم. غزای دشت میوند، اكنون يك فقره اخباری از غزای میوند که مشهور است تحریر می‌دارم زیرا که در تحریر آن سه خصلت ظاهر است اول قوت اسلام وغيرت دين داری دویم ذلیل نمودن كفروقتل آن سيوم نيك نامى دولت افغانستان وشمشیر مردم افغان