Page 414

(147) پادشاهان متأخر باشد و چندین رویداد از خاطر محو گردیده وسلطنت چند پادشاه بزرگ که سالها به تخت فرمان فرمائی نشسته سلطنت ورزیدند بیاد آورده شود واز تحریر کلدر انده انجام پذیرد افضل از همه در اول کتاب و ابتدای تواریخ که کمر بسته اراده کردم بعرض خردمندان روزگار ونکته گیران میدان کار وزار وسخن سرایان بازار معاشی ورموز داران دریای عمانی رساننده بودم که مختصر تحریر میدارم و الفاظ را بطریق ساده بیان میکنم اکنون لازم که بعهد خود وفا سازم وخلص نوشته بدارم با وجودخلص وباوجود چندین کوشش هارا بچشم بوسیدن که ملاحظه میکرد که مختصر آن گویا دریای عمان و بحر خزر بقلم ظاهر میشود بهرحال التجا بدرگاه احدیت و خداوند صمد می برم که همه اسباب عیش و آسودگی فراهم کشته با تن تندرست توفیق عطا فرمایند واز غیب مدد نمایند تا بزودی انجام پذیرد و در روزگار بیادگار باقی ماند غاص کلام سلطنت دو باره سرکار امیر شیر علی خان نواز در سال کامل شد که بر تخت فرمان فرمانی داد عدالت گستری و رویداد و فقراء نوازی را بدرجه اتم رسانیدند و نوشیروان در خطه افغانستان نام برآوردند و در مدت سلطنت خود اول قانون نظام را برپا نمودند وجميع افواج افغانستان را افواج نظامی کردند و از نظام لشکر بزرگ بهم رسانیدند وقانون نظام داری را بکمال رساندند و دولت افغانستان را بدولهای خارجه گویا همسر قرار دادند باوجودی که قبل ازین از زمان امیر کبیر هم کمتر نظام داری در افغانستان جاری بود لاکن اندك و ديگر سپاهیه متفرقه و پراکنده بودند در وقت خدمت بسی اشکال داشت تا جمع می شدند و موجود کردن مشقت بود بلکه کمتر موجود میشد در اینوقت جميع افواج افغانستان انتظار يك حكم ملزم میباشند و فوراً حاضر خدمت هستند هرگاه امر بخدمت شوند از توپخانه وپلتن ورساله مکمل اسباب امروز را بفردا نمی گویند اضافه بر آن از کارخانه جات توپریزی و تفنگ سازی و کربج سازی و بارو دسازي ودیگر اسباب لازمه که در کار نظام داری بکار باشد موجود و مهيا واحتياج امروز بفردا ندارند فوراً حاضر است و یا بطریق سابق احتیاج دول های خارجه نمی باشد ونبودند بلکه دولتهای خارجه بخاصه و قانون نظام داری شان تحسین و آفرین کردند و پسند نمودند زیرا که در زمان اندك اينقدر نظام برپا کردن ومكمل ساختن وبقاعده جاری نمودن از نادرات است واصلا بخاطر نمیرسد که افغانستان وحشی طبیعت نظام بردارد بلکه در بعضی لوازمات که ملاحظه میرود بهتر وافضل تر بنظر میرسد زیراکه جميع دولت های بزرگ منظور نمودند ازان گذشته سرکار ذو الاقتدار در سال سوم سلطنت خود در جانب شمالی شهر کابل قلعه جدیدی امر فرمودند و بنا نمودند واسم قلعه را شیرپور نام نهادند هرچند که قلعه می نامیدند لاکن شهر عظیمی برپا کردند و بندگان اقدس را نیت صافی طینت این بودکه خودشهریار والا واقوام پادشاه و جميع وزراء ووكلاء و بزرگان در بار و مستوفیان کار گذار و باقی اعزه واشراف نزديك ودور وافواج دریاموج نظامی و جميع اهل قلم ياك قلم از شهر کهنه حرکت کرده در شهر نو عمارات عالی سازند واستقامت فرمایند ازان سبب که شهر کهنه گنجایش اینقدر