Page image — the source of record
Machine transcription
-- ٦٢ --
حقیقی را دارد . بنا بقاعدۀ فوق هرگاه شخص عاقل و بالغ بر علیه خرد حق
دیگریرا اقرار میکند ؛ بنا باقرار خود ملزم و محکوم میشود . زیرا شخص
هرگاه عاقل باشد برای دیگران اقرار کاذب وزور نمیکند .
تفریع : در مسائل دعوی : ثبوت مدعی به . یعنی مدعی به چیزی است که
مدعی از مدعی علیه دعوی میکند ــ باید که در تحت احتمال باشد . ( محتمل الثبوت )
بنا برین قاعده تقاضائی که در نزد عقل و یاعادت خارج از احتمال و محال باشد ؛
صحیح نیست . مثلاً : شخصی بر علیه شخصی که نسب او معروف باشد و
یا در عمر از مدعی کلان است ؛ هرگاه مدعی بگوید که « این شخص پسر
من است » دعوای مدعی از طرف قاضی شنیده نمیشود . زیرا زیادت سن
مدعی علیه دعوای مدعی را باحتمال عقلی ممتنع و معروفیت نسب مدعی
علیه دعوی را باحتمال عادت ممتنع میسازد .
مثال دیگر : اگر يك مرد معروف بفقر و ناداری دعوی بکند که « صد
ملیون روپیۀ افغانی در يك دفعه بفلان شخص داده ام » این دعوی نیز از
طرف قاضی مسموع نمیگردد ؛ بسبب امتناع عادی .
قاعدۀ سی و هشتم :
انکار کرده نمیشود که بتغیر زمانه احکام تبدل میکند . آری احکام
بسبب تغیر زمانه تبدل مییابد . بشرط آنکه این احکام
« بعرف وعادت » مستند باشد . یعنی بتبدل زمان و استعمال ناس
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.