{"book":"adl0953","page":69,"text":"-- ٦٢ --\n\nحقیقی را دارد . بنا بقاعدۀ فوق هرگاه شخص عاقل و بالغ بر علیه خرد حق\nدیگریرا اقرار میکند ؛ بنا باقرار خود ملزم و محکوم میشود . زیرا شخص\nهرگاه عاقل باشد برای دیگران اقرار کاذب وزور نمیکند .\nتفریع : در مسائل دعوی : ثبوت مدعی به . یعنی مدعی به چیزی است که\nمدعی از مدعی علیه دعوی میکند ــ باید که در تحت احتمال باشد . ( محتمل الثبوت )\nبنا برین قاعده تقاضائی که در نزد عقل و یاعادت خارج از احتمال و محال باشد ؛\nصحیح نیست . مثلاً : شخصی بر علیه شخصی که نسب او معروف باشد و\nیا در عمر از مدعی کلان است ؛ هرگاه مدعی بگوید که « این شخص پسر\nمن است » دعوای مدعی از طرف قاضی شنیده نمیشود . زیرا زیادت سن\nمدعی علیه دعوای مدعی را باحتمال عقلی ممتنع و معروفیت نسب مدعی\nعلیه دعوی را باحتمال عادت ممتنع میسازد .\nمثال دیگر : اگر يك مرد معروف بفقر و ناداری دعوی بکند که « صد\nملیون روپیۀ افغانی در يك دفعه بفلان شخص داده ام » این دعوی نیز از\nطرف قاضی مسموع نمیگردد ؛ بسبب امتناع عادی .\n\nقاعدۀ سی و هشتم :\nانکار کرده نمیشود که بتغیر زمانه احکام تبدل میکند . آری احکام\nبسبب تغیر زمانه تبدل مییابد . بشرط آنکه این احکام\n« بعرف وعادت » مستند باشد . یعنی بتبدل زمان و استعمال ناس","chars":1062,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0953/00069.jpg","first_page":1,"last_page":179,"title":"Qavāʻid-i faqhīyah muṭābiq-i prūghram-i ṣinūf-i maslakī-i rushdīyah / shāriḥ-i Kamāl ʻĀṭif, bi-taṣvib-i Vizārat-i Muʻārif قواعد فقهية :قواعد فقهية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0953/69","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0953/canvas/69","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0953/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0953_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}