Page 95

شعرالعجم حصه چهارم ۹۰ نمی تواند، که سامعه در امواج کوثر مغروق گردید در تشبیه خوبی چگونه بوجود می آید تشبیه این طور یک چیز عمومی است، که هر کس از آن کار گرفته می تواند، لهذا تا وقتیکه در تشبیه کدام ندرت و خوبی مخصوصی نباشد، هیچ اثری را پیدا کرده نمی تواند، ازان اسباب و اشیائیکه خوبی و حسن بوجود می آید، اگر چه شمردن آن ممکن نیست، تاهم چند صورت آنرا بطور مثال می نویسیم، تا ازان یک خیال عمومی قائم شده بتواند - (۱) در اول امر هر تشبیه نادر و پر لطف می باشد فاماً بواسطهٔ استعمال مکرران تازگی و ندرت آن نایل گشته بی اثر میگردد، لهذا فریضهٔ ذمت شاعر این است، که دیگر تشبیهات جدید و نادری را جستجو کنان پیدا کند، و معیار کلام شعرای بزرگ و نامور نیز همین است که در کلام شان تشبیهات بکر و لطیف و استعارات تازه و جدیدی یافته شود، مثلاً شعرای ایشیائی بوسه را شیرین شکرین، و گلو سوز میگویند، ولی جادو طرازان اروپائی تعریفش را چنین میکنند، که بوسه یک پیمان وفا است که