Page 70

شعرالعجم حصه چهارم ۶۵ بین حلال و حرام نکنم، بلکه از مسائل فقه مطلع و یک شخص فقیه هستم، باز با معشوق مخاطبه کنان میفرماید، که با تو اگر شراب بنوشم، حلال و اگر بی تو آب نوشیده شود حرام است در هر دعوی خویش یک یک جز آن را که حاجت گفتن نداشت گذاشته است. (۵) به تکلم، به خموشی، به تبسم، به نگاه می توان برد بهر شیوه دل آسان از من سکوت و گفتگو با هم دیگر دو چیز متضادند، ازینجا که سکوت و تکلم معشوق هر دو دلربا است، پس بملاحظه وصف دلربائی هر دو یکسان میباشند، شاعر این مضمون را به نهایت خوبی ادا کرده باینطور که اولاً اشیا متناقض را بلحاظ اثر یکسان ثابت نموده حالانکه اثر اشیائی مختلف بایستی که مختلف باشد بمراه آن از ایراد لفظ ”بهر شیوه“ این خیال ظاهر می گردد، که تخصیص تکلم و خموشی نیست، بلکه هر ادا و حرکت معشوق برائی دلبری کافی است از لفظ ”آسان“ این سخن را ثابت نموده است، که قطره دل درد آشنا است و بهر ادا و کرشمه معشوق از دست میرود ۔