Page 248

۲۴۴ شعر العجم حصه چهارم شاعری در هجو کدام حکیمی میگوید- که ملک الموت بحضور خداوند تعالی عریضه پرداز شد- که درینقدر فرصتی که من روح یک نفر را قبض میکنم فلاں حکیم صاحب پیشتر از من کار ده نفر دیگر را فیصلہ کرده آنها را ہلاک میکند لہذا ای خدا ! یا مرا غزل کن ازین خدمت * یا او را خدمتی دگر فرما! لیکن رفتہ رفتہ ایں طریقہ نا مرضیه باندازہ کسب ازدیاد کرد- که بمرتبه فحاشی و بد زبانی رسید و محل تاسف این است که اکثری از شعراء نامور بہ وسیله همین ہجو گوئی ناموری حاصل کردند- چنانچہ قوۃ اصلی شاعری انوری و سوزنی از ہمیں پہلو مشا ہده می شود * وقتیکہ شاعری آغاز شد خاندانهای خوب و نفری دیہات و قصبات کہ عموماً پاکیزه و ساده مزاج میبودند- درین کار مصروف شدند- و از امیدواری صلہ چوں مذاق شاعری عام گردیده بود- مردم ہر طبقہ و ہر درجہ درین کار شرکت ورزیدند- درین ضمن مردم پست فطرت و فرومایہ نیز شرکت جستند و در مواقعیکہ برائی آنها صلہ و یا انعامی نمی رسید زبان شان باز گردیده