Page 158

۱۵۳ شعر العجم حصه چهارم لهذا در سبعه معلقه نیز داخل است، این همه از تاثیرات استعمال صحیح شاعری بوده و از اثر همین استعمالات صحیح بود، که عموماً لگام قوم عرب در دست شعرای بود و آنجا بهر جانبی آنها را بر طبق اشاره خود می دوانیدند و از هر محلی که آنها را باز می میداشتند می توان شد، جای تاسف است که ایرانی ها گاهی اینطور خوابی را هم ندیده و در آن سرزمین ابتدای شاعری بصورت غلامی نشو و نما نموده دائماً شاعری حیثیت غلامی را در آن مملکت حائز بوده گویا شعرای آن برای خود بلکه مداحی و صنعت تراشی دیگران خلق شده بودند، جهته پیدا نمودن اخلاق شریفانه هیچک آله بهتر از شاعری نیست، علم اخلاق یک فن مستقلی است و جزو اعظم فلسفه شمرده می شود، و در هر زبان در این فن کتابهای زیادی تحریر شده اند، ولی برای تعلیم اخلاقی یک یک شعر نسبت بیک کتاب ضخیم آن بیشتر کار میدهد، چون شاعری یک چیز موثری است، لهذا هر آن خیالی که بواسطه آن ادا کرده شود، بدل جاگزین میگردد، و جذبات را بر انگیخته