Page 114

شعر العجم حصه چهارم ١٠٤ در شعرش می آید، خصوصیت اصلیه او را زایل میگرداند مثلاً ؎ تو میروی و خبر نداری ٭ و اندر عقبت قلوب ابصار این قاعده خلاف بگذار ٭ وین خوی ”معاندت“ رها کن گر برائی ترود، در برود باز آید ٭ تا گزیر است مگس ”دکه“ حلوائی را نکته چینی ہائے را که علامه شبلی بر کلام متنبّی کرده در میان آن یکی اینست، که وی در غزل و تشبیب این طور الفاظ را ذکر می کند، که برائے خیالات عاشقانه موزون نیست. نسبت به متاخرین یعنی کلیم و صائب و غیره تسلیم کرده شده است، که آنها قصاید را خوب نوشته نمی توانند و سبب آن همین است، که در زمان اوشان در تمدن و معاشرت نہایت نزاکت پرستی بوجود آمده جذبات عشقیہ کسب عمومیت نموده اثر آن بر زبان نیز افتاده بود، یعنی زبان و محاورات آن زمان بسیار لطیف و نازک شده بود، که فقط برائے غزل گوئی موزون پنداشته میشد، لکن برائے شان و شوکت و غلغله افگنی قصائد چندان مناسبتی را بهم می رسانید،