Page 156

۱۵۱ تألیف شده بود ظاهر است که دو هزار سال قبل که زبان ایرانی بود آن زمان عصر فردوسی نبوده بلکه ژندی یا قریب بان یعنی مشابه بسنسکرت بود که بازبان پهلوی خیلی اختلاف دارد، درینجا دو احتمال اند اول خود فردوسی ازین زبان واقف بود و دوم کسی برایش ترجمه میکرد، لیکن در تذکره ها و بیانات فردوسی تصریح یکی ازین دو احتمال موجود نیست. در دیباچه چند روایات دیگر هم متعلق بماخذ شاهنامه مذکور اند ما آن را بلحاظ فریضه واقعه نگاری نقل میکنیم لیکن جائیکه غلطی بدیهی میابیم تغلیطش می نمائیم - خیال سامانیها به تدوین تاریخ ایران بسیار بود و ازان جمله سخت شغف داشت چنانچه در همه اطراف و اکناف آدمها فرستاده از هر جا ذخیره تاریخی فراهم آورد، و یزدگرد در عهد خویش آن همه را به دانشور دهقان سپرد که یک تاریخ مکمل از کیومرث تا عهد خسرو پرویز مرتب نماید دانشور مذکور از امرای مداین و خیلی فاضل و با حوصله بود آن همه ذخایر را جمع نموده یک تاریخ جامع