Page 65

ترکستان ۶۰ آمده خیلی آثار اسلام و ترک را خراب نمودند. خیلی شهرهای آباد، مسجد و مدرسه ها، عمارات عالی و زیبا را بخاک سیاه یکسان کرده خلق بیشمار را بقتل رسانیده اموال شان را بغارت بردند. بخارا، سمرقند، اور گینج و هزاران شهرهای دیگر را آتش زده، خراب و ملیونها خلق را قتل عام نمودند. ولی همین قدر را هم باید اعتراف نمود که چنگیز خان بهر شهری که لشکر بکشد، اول بدون جنگ تسلیم شدن آن را طلب میکرد. اگر تسلیم شود، بخلق آن امان میداد و اگر تسلیم نشود، دانشمندان، هنرمندان و طبیبان را از شهر خارج نموده، بشهر هجوم میآورد. اما علما، هنرمندان و اطبا را به مملکت خویش مغولستان برده، ایشان را بنشر علم و معارف و ترویج هنر و صنعت و امیداشت. خلاصه چنگیز، اگر چه از یک طرف ملت پراکنده و پریشان ترک را بمرکزی گرد آورده، در میان آنها علم و هنر نشر کرد و بدین گونه بعالم ترک خدمت