Page 111

(١٠٦) اندازۀ انتهائی قوۀ تخیلۀ شیخ را ازین حکایات مختصره دریافته میتوانیم که نتیجۀ قوۀ خیال گفته میشوند و شیخ این مثال ها که ادنی را واقعیت داده مجموعه حُسن استدلال ساخته مثلاً . یکی قطره باران زابری چکید خجل شد چو پهنای دریا بدید که جائیکه دریاست من کیستم اگر اوست حقا که من نیستم چو خود را بچشم حقارت بدید صدف در کنارش بجان پرورید سپهرش بجائی رسانید کار که شد نامور لولؤ شاهوار (٢) مثل یا مثلاً گلے خوشبوی در حمام روزے فتاد از دست محبوبی بدستم بدو گفتم که مشکی یا عبیری که از بوی دلاویز تو مستم بگفتا من گلی ناچیز بودم ولیکن مدتی با گل نشستم جمال ہمنشین در من اثر کرد وگرنه من همان خاکم که هستم (٢) و یا مثلاً له دم تیشه یکر وز بر تاخاک بگوش آمدن ناله دردناک که زنہار اگر مردی آهسته تر که چشم و بنا گوش و روی است و سر شماره (١) پښتو ( نجمه پنجم )