Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه ۲
( شماره ٤٢ )
مجلد پنجم
موقعیت طبیعی اقتصادی افغانستان
ظاهر است اسرار عظیم ثروت های طبیعی این مملکت کوهستانی را اوهام خیالی امروزی من بیان کرده نمیتواند طوریکه اسرار اجتماعی ، اسرار تاریخی و اسرار سیاسی این وطن مستور است البته دانستن اهمیت اقتصادی اش نیز که در پیچاپچ کوهستانی حیرت انگیز این سر زمین کاش ، و خزائن طبیعه ش در بطون جبال سهمگین این مملکت کامن و سیادت اقتصادی وی نظر بموقعیت طبیعی اش که ثابت میباشد اکنون بر ابنای وطن تقریباً غیر میسوراست.
مثلیـکه موقعیت اقتصادی و حفظ صحی سویس ( سویتزرلند ) دراعصار گذشته پوشیده بود ، بسی از سیاحان و محررین عصر گذشته مانند ،ون تسکیو ، هوتون پرویدانت ، ویزیسکه مالك و امثال آن سر زمین مذکور را بد گفته و شکایت کرده بودند .
مگر سویتزرلند وقتیکه اولاد صالح سویس دوست را تربیه کرده توانست امروزه دارای بهترین پلسها ( موضع ها ) منظره ها تماشاه گاه ها ، هوتل ها تیاتر ها ، سینما ها ، و عمارات خوش گذرانی گردیده امروزهرهان سویتزرلند بزرگترین کنگره ها و کونفرانسها انعقاد میشود .
اکنون سویتزرلند قدم جای تمام متمولین اروپا و امـرایـکا و آسیا حـتی
افریقا گردیده است .
در صورتیکه افغانستان طبیعی در میان سواد های حاصل خیز و ذی نفوس هند و چین ، ترکستان ، فارس ، واقع ، و از نقطه لنظر حفظ الصحه و هوای سالم و آب و هوای تندرستش شایان تقدیر است آسمانش صاف افتابش شفاف ، محل های گرم و سرد و آفتابی دارد ، برای محافظه صحت و خوش گذرانی طبائع مخاف انسانها مالك اهمیت است بر علاوه مرکز شرقی ، به نسبت ارتفاعش ( یازده هزار فوت ) دارای آبشار های وافرایست که برای دائر کردن بزرگترین فابريك های که در جهان نظیرش نباشد قوه نهایت بزرگ میدهد . چیزی که در دنیای امروز و آینده بر اهمیت افغانستان افزوده معادن کثیره او است از قبیل آهن ، زغال سنگ مس ، طلا نقره ، نفط وغیره غیره که بدین مناسبت صنائع افغانستان درهر زمان خصوصاً درانقلابات اقتصادی آینده دنیا که بنام اعشه مصنوع شده قلیلو الخرج کثیر المنفعه پیش شده ئی است حائز اهمیت است .
علاوه بران بواسطه این که افغاستان در قلب شرق واقع شده ، قدرت و توانائی ترانسپورت ( حمل ونقل ) افغانستان خیلی وسیع وقابل الوصف است چه پیدا وار ممالک چهار گانه متباین است ونفوس ممالک چهار گانه فوق الخدیه پیداوار ممالک یکدیگر محتاج ازین رو ترانسپورت
یا اجرت نهایت نازلی وسرعت تمام برایشان حاضر کرده میتواند هکذا پیدا وار ممالک چهار گانه را بقیمت نهایت نازلی خریده وبصنائع خود آووده مصنوع کرده باز باقیمت کمتر ، تری ببازار های ممالک چهار گانه حتی از راه بحر بممالک دور دست دنیا رسانیده میتواند باوصف این چرا در صورتیکه افغانستان موقعیت طبیعی اقتصادی را حائز وبعنا یت موقعیت ترانسپورتی امور حرفی و سیاسی اش اهمیت کلی دارد از قافله ارتقاً عقب مانده واز هزار سهم يك سهم را استفاده کرده نتوانسته است وهم چنان در حالت اضطراب واضطرار مالی باقسیت
آیا قدرت وعظمت اقتصادی حقیقی این سر زمین کوهستانی در انظار عام واولاد این وطن پوشیده شده ویا اولاد این وطن به اقتدار وتوا نائی طبیعی وطن خویش وقفی نداده وعلاقه مند نبوده اند ویا اینکه حوادث وقضا یای سیاسی این مملکت کوهستانی مانع پیشرفت امور اجتماعیه وامور اقتصادیه این محیط گردیده است .
تاجائیکـه تاریخ این وطن در صحائف کار نامه های جهانگیران ممالك چهار گانه واولان نشان میدهد محیط افغانستان طبیعی نظر بموقعیت سیاسی بنام حفظ و وقایه صلح عمومی شرق همیشه بمخالفت جهانگیران دنیا مقابله کرده وجنگیده واز قوای بزرگ آنها کاسته واگر گاهی نظر بمصالحت امور شرقيه با یکی از آنها موافقت کرده باز هم در حالت حفظ
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.