{"book":"adl0789","page":773,"text":"صفحه ۲\n( شماره ٤٢ )\nمجلد پنجم\n\nموقعیت طبیعی اقتصادی افغانستان\nظاهر است اسرار عظیم ثروت های طبیعی این مملکت کوهستانی را اوهام خیالی امروزی من بیان کرده نمیتواند طوریکه اسرار اجتماعی ، اسرار تاریخی و اسرار سیاسی این وطن مستور است البته دانستن اهمیت اقتصادی اش نیز که در پیچاپچ کوهستانی حیرت انگیز این سر زمین کاش ، و خزائن طبیعه ش در بطون جبال سهمگین این مملکت کامن و سیادت اقتصادی وی نظر بموقعیت طبیعی اش که ثابت میباشد اکنون بر ابنای وطن تقریباً غیر میسوراست.\nمثلیـکه موقعیت اقتصادی و حفظ صحی سویس ( سویتزرلند ) دراعصار گذشته پوشیده بود ، بسی از سیاحان و محررین عصر گذشته مانند ،ون تسکیو ، هوتون پرویدانت ، ویزیسکه مالك و امثال آن سر زمین مذکور را بد گفته و شکایت کرده بودند .\nمگر سویتزرلند وقتیکه اولاد صالح سویس دوست را تربیه کرده توانست امروزه دارای بهترین پلسها ( موضع ها ) منظره ها تماشاه گاه ها ، هوتل ها تیاتر ها ، سینما ها ، و عمارات خوش گذرانی گردیده امروزهرهان سویتزرلند بزرگترین کنگره ها و کونفرانسها انعقاد میشود .\nاکنون سویتزرلند قدم جای تمام متمولین اروپا و امـرایـکا و آسیا حـتی\nافریقا گردیده است .\nدر صورتیکه افغانستان طبیعی در میان سواد های حاصل خیز و ذی نفوس هند و چین ، ترکستان ، فارس ، واقع ، و از نقطه لنظر حفظ الصحه و هوای سالم و آب و هوای تندرستش شایان تقدیر است آسمانش صاف افتابش شفاف ، محل های گرم و سرد و آفتابی دارد ، برای محافظه صحت و خوش گذرانی طبائع مخاف انسانها مالك اهمیت است بر علاوه مرکز شرقی ، به نسبت ارتفاعش ( یازده هزار فوت ) دارای آبشار های وافرایست که برای دائر کردن بزرگترین فابريك های که در جهان نظیرش نباشد قوه نهایت بزرگ میدهد . چیزی که در دنیای امروز و آینده بر اهمیت افغانستان افزوده معادن کثیره او است از قبیل آهن ، زغال سنگ مس ، طلا نقره ، نفط وغیره غیره که بدین مناسبت صنائع افغانستان درهر زمان خصوصاً درانقلابات اقتصادی آینده دنیا که بنام اعشه مصنوع شده قلیلو الخرج کثیر المنفعه پیش شده ئی است حائز اهمیت است .\nعلاوه بران بواسطه این که افغاستان در قلب شرق واقع شده ، قدرت و توانائی ترانسپورت ( حمل ونقل ) افغانستان خیلی وسیع وقابل الوصف است چه پیدا وار ممالک چهار گانه متباین است ونفوس ممالک چهار گانه فوق الخدیه پیداوار ممالک یکدیگر محتاج ازین رو ترانسپورت\nیا اجرت نهایت نازلی وسرعت تمام برایشان حاضر کرده میتواند هکذا پیدا وار ممالک چهار گانه را بقیمت نهایت نازلی خریده وبصنائع خود آووده مصنوع کرده باز باقیمت کمتر ، تری ببازار های ممالک چهار گانه حتی از راه بحر بممالک دور دست دنیا رسانیده میتواند باوصف این چرا در صورتیکه افغانستان موقعیت طبیعی اقتصادی را حائز وبعنا یت موقعیت ترانسپورتی امور حرفی و سیاسی اش اهمیت کلی دارد از قافله ارتقاً عقب مانده واز هزار سهم يك سهم را استفاده کرده نتوانسته است وهم چنان در حالت اضطراب واضطرار مالی باقسیت\nآیا قدرت وعظمت اقتصادی حقیقی این سر زمین کوهستانی در انظار عام واولاد این وطن پوشیده شده ویا اولاد این وطن به اقتدار وتوا نائی طبیعی وطن خویش وقفی نداده وعلاقه مند نبوده اند ویا اینکه حوادث وقضا یای سیاسی این مملکت کوهستانی مانع پیشرفت امور اجتماعیه وامور اقتصادیه این محیط گردیده است .\nتاجائیکـه تاریخ این وطن در صحائف کار نامه های جهانگیران ممالك چهار گانه واولان نشان میدهد محیط افغانستان طبیعی نظر بموقعیت سیاسی بنام حفظ و وقایه صلح عمومی شرق همیشه بمخالفت جهانگیران دنیا مقابله کرده وجنگیده واز قوای بزرگ آنها کاسته واگر گاهی نظر بمصالحت امور شرقيه با یکی از آنها موافقت کرده باز هم در حالت حفظ","chars":3096,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0789/00773.jpg","first_page":1,"last_page":897,"title":"Anīs انيس","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0789/773","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0789/canvas/773","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0789/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0789_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}