Page 543

صحیفه ۱۰ سال دوم شماره ۱۱ [ حکایت از عریضه شکایت ] رفیق همعصر محترم ما اخبار ( مسلمان امرتسر) در اشاعت آمورخهٔ ۲۱ جنوری سنهٔ ۱۹۱۳ عیسوی خود بعنوان عریضهٔ شکایت از قرار ذیل رقمطراز شده اند : عريضهٔ شکایت بخدمت جناب محمود طرزی صاحب مدير سراج الاخبار كابل السلام عليكم ورحمة الله وبركاته - مدتی گذشت که در اخبار مسلمان يك مراسله بدين مضمون شایع شده بود که جلالت مآب امیر المومنین امیر حبیب الله خان دام بقاه مادام الملوان امر اجرا فرماید که در ممالک محروسهٔ افغانستان تا وقتیکه بچه ها و دختر ها ترجمهٔ قرآن مجید را در زبان مادری بخوبی کرده نتوانند کندا کرده نشوند در مضمون مذکور قواعد آن نیز تحریر نموده شده بود و از جناب امید داشتم که مضمون مذکور را بخدمت اعلیحضرت پیش نموده سر رشته آنرا نمائید بعد از ان مراسله صاحب رسید که انتشار تدبیر مذکوره مخلاف دستور افغانستان می باشد . و شما مضمون مذکور را فارسی ترجمه نموده بذریعهٔ مراسله روانه دارید چنانچه ترجمهٔ آن حسب منشای صاحب بذریعهٔ داک رجستری نموده بخدمت صاحب روانه نموده شد و همان مضمون در اشاعت مسلمان مورخه ۱۰ ستمبر سنه ۱۹۱۲ عیسوی نیز درج نموده شد امید که از ملاحظه گذشته باشد - اما هنوز مانند روز اول مضمون مذکور را درج صحیفه گرامی خود ننمودید - لهذا مکرر متوجه می سازم که در باب آن بزودی کار روائی اجرا نمائید - مضمون عريضة مذكور لایق تاخیر نمیباشد . لهذا امید است که کار هذا را خدمت سلطنت خود تصور نموده توجه مبذول نمایند . والسلام مع الاکرام . [ خاكسار ابو الوفاء ثناء الله مدیر اخبار مسلمان امرتسر ] -§- چون این تحریرات جناب مولوی صاحب فاضل محترم رأساً بما خطاب شده و عنوان آنرا ( عريضه شکایت ) نهاده اند و ما هیچوقت نمیخواهم که یک برادر دینی و ایمانی ما از ما شاکی باشد علی الخصوص که آن برادر ما با ما اخوت قلمیه و مسلک را هم داشته باشند لهذا مجبور شدیم که ما نیز صورت علنی از حقیقت این حکایت عريضة شکایت بحث رانده و کیفیت را در نظر عموم آشکار ساخته حق شکایت داشتن، یا نداشتن شانرا به آرای ارباب انصاف حواله نمائیم : راستست که در اخبار مسلمان پیش ازین بعنوان ( عريضة نياز ) يك عريضة مفصلی که خطاب به ذات اعلحضرت سراج الملة والدین بود بمضمونی که در شکایتنامه خود بصورت خاص از آن اشارت کرده اند درج فرموده ، در آخر آن ازین حقير استدعا نموده بودند که عريضه شانرا بحضور اعلیحضرت پیش نموده سر رشته آنرا نمائیم . در انوقت ما حیران ماندیم که این چه قسم عریضه ایست که بزبان اردو در اخبار نشر میشود و عرض شدن و پیش کردن آنرا بحضور يك پادشاه معظم يك دولت محتشم از يك اخبار والاى عاجزى استدعا میشود ! ( شهزاده مکرم سردار حیات الله خان ) نائب الحکومه قطغن و بدخشان که درینبار بمقام وکالت بدار السلطنه کابل مامور فرموده شده اند چیزیکه ما آنرا ( عریضه ) میشناسیم این است که بر کاغذ مخصوصی نوشته شده و در يك پاکتی انداخته سر بمهر بواسطة داك سرکاری بنام هر آنی که نوشته شده باشد فرستاده میشود . اما عریضه که در اخبار نوشته شود و هم بیک زبان غير مروج ملك باشد صورت عرض و تقدیم کردن آنرا بعقل ناقص خود هیچ نیافتیم . آیا آنرا ترجمه کرده و بر کاغذ مخصوصی نوشته عرض و تقدیم میکردیم ؟ در ان وقت امضای شان را از کجای آوردیم؟ حالا آنکه دستخط و امضای