Page image — the source of record
Machine transcription
صحیفه ۱۱ سال دوم شماره ۷
اینست که علم حکمت طبیعیه ماهیت و کم و کیف این احوال غرایب اشتمالرا يكان یگان واضح و اشکار میگرداند . حالانکه این همه توضیحات مواد مذكوره تنها وظيفة شعبة ( كائنات الجو) من حكمت طبیعیه است . وگرنه بی شعبات دیگر نیز فن مذکور را شاملست که محیط بر توضيح وتعريف جميع احوالات وتكومات اجسام عضوی و غیر عضوى، وحوالات هوائيه ووقوعات الكتريقية، واحوال بصريه و خواص مقناطیسیه و ظهورات بركانيه وغير ذالك میباشد .
حالا مادر نجا بدينقدر تعریف و توضیحی که در خصوص موضوع علم حکمت طبیعیه عرض و بیان نموديم اكتفا ورزیده انشاء الله از مواد و مباحث سائره آن در نمرهای آتی معلومات کثیری بر قارئین گرام عرضه خواهیم داشت . این مبحث مذکور دینیاچه و مقدمه فن مذبور است که هر گاه بعد ازین در تحت عنوان ( حکمت طبیعیه) مقالات بنظر قارئین کرام تصادف کنند بدانند که حکمت طبيعيه عبارت از چه علم است . انها
شنیده ام که چون در شعر يك طرز نوی پیش گرفته اند از انسبب همین مخلص را انتخاب فرموده اند . در سنه ١٢٤٥ در شهر شهیر احمد شاهی قندهار از کتم عدم بعرصهٔ وجود گهواره پیرای عالم شهود شده اند . در اواخر سنه ۱۲۹۹ بنابر بعضی لزوم های سیاسی که از ایجابات زمان بود از راه قندهار بسوی کراچی و اخراج شده اند . در سنه ۱۳۰۲ از کراچی به بغداد شریف هجرت کرده اند . و بعد از ششماه به استانبول ، و از انجا با ارادهٔ سفيهه سلطان عبد الحميد خان با تنخواه و اعزاز در ولایت شام جنت مشام بعنوان ( مهمان خاص حضرت شهریاری) تا به آخر عمر شریف شان مقیم مانده اند که تاریخ رحلت شان شب جمعه ١٥ ماه شعبان المعظم ۱۳۱۸ میباشد . در مقبرهٔ حضرت ( دحداح) رضی الله عنه که بسمت جنوبی شهر شام شريف واقع وبسي اصحاب واهل بيت ومشاهير علما دران مدفونست دفين خاك عطر ناك میباشند . رحمة الله عليه رحمة واسعة .
اگر بخواهیم که از همه تفصیلات ترجمهٔ احوال حضرت (طرزی صاحب) مرحوم بتکاریم صحایف اوراق اخبار ما گنجایش آنرا ندارد . لهذا بمناسبت درج شدن تصویر عالی شان بهمینقدر يك مختصری از تاریخ های ولادت ، اخراج ، هجرت ، وفات شان اكتفا ورزیده میگویم که حضرت طرزی در کمالات علميه وادبيه، و صنایع طیبه مانند رسامی ، و تذهیب و در فضایل روحانی چون زهد و تقوا . وكرم و سخا از مشاهیر خاندان افغانستان شمرده میشوند . در همه اقسام شعر مانند قصیده ، غزل، مثنوی ، ترجیع بند ، ترکیب بند، تخمیس، رباعی، قطعه اشعار مهارت برگزیده خوبی انشاد فرموده اند که کلیات اشعار شان در کراچی به اهتمام برادر زاده شان محمد انورخان ، و خط خوش یک پسر بزرگ و هوشمند شان جناب خازن الكتب محمد زمان خان در ( فیض محمدی ) نام مطبعه بسليقهٔ بسیار خوبی زیور طبع آراسته گردیده است . غیر ازین کلیات مطبوعه شان دیگر بعضی آثار غیر مطبوعه شان نیز موجود است که از انجمله بنام ( نغمهٔ آهنگ حجاز ) یک اثر چون "گنجینه" و "رهبر" شانست که از نظم و نثر مرکب میباشد . ادبی، لسان شوق، حکمی بک او بسیار گرانبهای گنجینهٔ ادب شمرده میشود .
( نغمهٔ آهنگ حجاز ) از محصولات تجلیات جلال و جمال مصلای بر تلالای شاهد بيرنك عالم قدس است که هر لحظه برنگی وهر لمحه به بیرنگی بر آینهٔ دل بیرنگی منزل شان در ظرف شبانهٔ اعتکافی که در حضور حضرت کعبهٔ معظمه ومدينهٔ منوره کشیده اند بر توافکنده است . درینجا يك نفثهٔ علوی ملکوتی آن آهنگ های حجازی را در صباح سماع اهل راز میرسانیم که از پرتو تجلی جلال عظمت مثال احرام بند شدن کعبه در حریم حرم قدس حکایت میکند :
( المشاهير سرداران افغانستان و شاعر مشهور سحر بیان مرحوم مغفور )
( سردار غلام محمد خان طرزی صاحب )
~*~ حضرت طرزی صاحب مرحوم ~*~
سردار غلام محمد خان ، این سردار رحمدل خان، این سردار پاینده خان الله دران میباشند که در فن شعر (طرزی) را مخلص اتخاذ کرده اند . و وجه تسمیه این تخلص را خود این فخر زمان شان از زبان مبارک شان چنین حکایت میکنند :
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.