Page 446

صحیفه ۹ سال دوم شماره ۵ قسطنطنیه ترکی وزیر اعظم استعفا داخل کرد بجایش کامل راشا نگران علی احمد خان ایشیک آقاسی حضور اعلحضرت همایونی) وزیر اعظم مقرر شده اند و در سلطانی فرمان وزیر اعظم را هدایت نون میباشد. حالا که این نگرانی جناب سعادتماب علی احمد کرده شده که مستعدی و استقلال جنگ جاری دارد تاشان دار فتح خان ایشیک آقاسی طرز ( سانسور ) یعنی جاسوس تحریرات محتوية حاصل کرده شود . (مترجم عبدالرحمن بيك) اخبار ما نیست. وعجز بعضی تبلیغات رسمی که گاه گاهی برای نشر شدن به اخبار ما میدهند و به امضای خودشان درج میشود دیگر هیچ معاونت تحریریه با ماندارند، و تنها از نقطه نظر تجارت و سرمایه مالی با ما شریك میباشند و اسم شانرا از انجهت مینویسم مثاله که ما در شماره ٢٤ سال اول خود بعنوان ( راه آهن ریل از چه اخبار - مورخه ۲۲ اکتوبر سنه ۱۹۱۲ ریل افغانستان در اشاعت گذشته همعصر سراج الاخبار بر فوائد و نقصان ديل افغانستان ) نوشته ایم اگر به امضا و دستخط جناب نگران ما میبود بحت رانده ظاهر نموده شده است که اجرای ریل در مملکت البته که بصورت رسمی شناخته میشد . حالا نکه ما در آخر هر اخبار افغانستان بهر نوع مفید است لاكن الحاق ریل افغانستان به سلسله خود مینویسیم که مقاله های بی دستخط از قار خود مدیر و سر محرر است ریل روسی و یا انگریزی برای خود مختاری ملك نهایت خطرناك حتى اگر محرر اخبار بايونير همان مقاله ما را بخوبي ودقت مطالعه است اخبار پایونیر رای ونی میکنند که چونکه سراج الاخبار اخبار سرکاری است و هیچ كدام مضمون بغير منظوری اعلیحضرت امیر صاحب در ان شایع نمی شود بنابرین کیه مضمون فوق آنست. که در افغانستان مینمودند هیچ شبهه نیست که این فقره از نظرشان میگذشت فكر يك چيزيت که در زیر انحصار نمیدراید . هر کس از فکر خودش مسئولیت ویدیگر افکار جهت تعلقی ندارد . سخن بك اخبار والا هیچگاه دست آویز سمن دولتی شمرده نمیشود .] سلسله ریاوی که براه راست گذشته به سلسله ريل ممالك غير ملحق کردد مرکز اجرا نخواهد یافت پس اگر در اخبار ماهر رأي وفكر شخصی و عندي مارا (اعلحضرت بوقير وزير فتح خان مرحوم فاتحه میخوانند) البته اندرون ملك افغانستان بعد از چند مدت ریل جاری کرده سمن رسمی دولتی تلقی نموده جواب بگویند موجب سوء تفهیمات گردیده خواهد شد بعضی غلط فهمیها را میدان میدهد اگر قرار قول پایونیر هیچکدام در حقیقت ریل نهایت مفیدتی است اما بعض اوقات مصالحات مضمون بغیر منظوری اعلحضرت امیر صاحب ، در اخبار ما درج سیاسی بخلاف آن متقاضی میکردند فقط و شایع نمیشد ذات اعلحضرت بادشاه مقدس ما میبایست که همه کار های مهمه سلطنت را ترك داده نها به تصحیحات و منظورات — ( سراج الاخبار افغانيه ) — مضامین اخبار مشغول میشدند؛ حالانکه ذات اعلحضرت شهریاری ما بار بار گفته ایم که ( سراج الاخبار افغانیه ) اخبار سرکاری بوظایف مقدسه مهمه سلطنت مشغولند که منظوری و نا منظوری نی بلکه اخبار تجارتی وطنی میباشد که این عبد ما جز یعنی (محمود طرزی) مضامين اخبار بك اخبار والا اوقات مسعوده شریف شائرا به مشغول نیز صاحب امتياز و محرر و ناشر آنست. حالا نکه اخبار بايونير نمودن وقت نمییابد ! این عبد عاجز يجزيك اخبار والاى افغانی رأی زنی کرده اخبار ما را و مقاله که در باب ریل نوشته ایم همه ذکر هیچ چیزی نیستیم و نوشته های ما ترجمان افکار و حسیات خود را سرکاری برقم داده و مانند يك سخن رسمی دولتی تلقی کرده ماست در باب دولت و ملت و وطن ما مسائل مهمه رسمية سياسية است. و این شبهه اکثر ازین پیش می آید که بره اخبار ما عباره دولت را بدون اجازه دولت و امنای نگران خود درج کرده