Page 348

صفحه 11 ۲۳ مضرتهاي ريل «هیر ریل گفتی هر کس نیز بگوی» اولا این را بگویم مرکی از حقوق موهته حکمرانی این است که هیچ دولتی بکارها می حکمرانی دیگر دولت حق مداخله کردنرا ندارد. مثلا دولت افغانستان هیچگاه حق این را ندارد که بدولت متفق ہمسایه خود بگوید که من چون یک بارشی در این بوقوع آید خط و ناپدید ارشته امالی آن پنجره دریچه ندارم که از آنجا خارج نظر کنم اینا میخواهم که یک این راه آهن ریلی از راه گرم سیر و بلوچستان برج و کران بحر عمان تمدید نمایم و در آنجا یک بندر گاهی بدست آورم تا از نظاره داد وستد و اختلاط و معاشرت عالم استفاده کنم. کذالک دولت متفق ہمسایه او نیز حق این را ندار و که بگوید که این خواهش دارم که هندستانرا به یوروپ مربوط نمایم از آخر و راه اهن خود را از راه قند داره و هرات بر مشهد تمدیه میدیم و اگر اینگونہ تکالیف از طرفین بوقوع آید معلوم میشود که حقوق حاکمیت و حکمرانی یکه بگرشان تجاوز میکنند که آنهم حق مقابله بالمثل یعنی نشناختن حقوق حکمرانی به یگر شانرا نتیجه می بخشد. هرگاه بالعرض التقدير حنان تخلیفی بر افغانستان بوقوع آید حقوقی که بر یک حکومت حاجب ترتب میکند بماندم موافقط میشود. نذیرا اندام دولت روس نیز اگر بگوید که من از (کلیف) براہ کا با بدن تا به شا در یک خط راه آهنی نه یه میکنم کسی منع کرده نمیتواند ه چونکه از قواعد حقوق و ولاست که از امتیاز یکه بیکه ولتی داده شود و دیگر دولت نیز حتی استفاده را دارد. در عین زمان دیگر حقوق نیز با مال میگردد. مثلاً افغانستان این حق را نیز مالک میشود که با دیگر فارن سکرتریهای دولا جنبیه مخابرات و معاملات سیاستیه خود را باز کند، زیرا این شرط به این مشروط است هیے کہ دولت بہیتہ الت بهیته بریطانیه به امور داخلی افغانستان مداخله نکند. و چون یکبار مانند این مقدم مداخلت را بند به شرایط و به در به هم میزند. یکی از دانشمندان انگلستان که (هر برت سپنسر) نام دارد یکی از دانشمندان ژاپان که بارون (کانگو) با نام دارد نصیحت نامه نگاشته است و در یکی از فقرات آن صحت نامه بیان کرده که امتیاز راه آهن و یا دیگر ا میازات را غیر از تعهد رعایا می خود بدیگر بیگانگان دادن و سپردن خیلی تها که پاک است. علی الخصوص بدولتها شبکه تو تمند تر باشند. دور مخصوص دویت عثمانیه و ایران و چین ، و مرا کوه و زنگبار و ماداگاسکار مونده ها عمر قیست که سبب دن تھی امتیازات بدول جنبه چه ناحیها و چه نا روا ئیها و چه ضرر با چه خسارتها در می کرد با دیدند. این نصیحت سیاسی فاضل انگلیسی را کسیکه قدم بقدم پیرد دم می کردم ه میکنند همانا دولت علیه افغانستان است. زیرا این نصیحت را شرع حالا از نقطه نظر زراعت و تجارت و صنایع منافع و فواید ریل در زیر نظر خور و تدقیق در اریم : مثلاً دولت علیه خدا دا د افغانستان چنانچه اراضی بانی را مالک است و طبیعت و فطرت خاک آن خیلی مینت و صالح المزراعت است. همچنان راضیهها می کو دستی را صاحب است که طبیعت و وضعیت اراضی آن استعداد و قابلیت زراعت را ندارد به و چون یک سالی لا سمح الله بارشی در این بوقوع آید خط و ناپدید ارشته امالی آن بعد معرض تلف میگردند. سپس الرریلی باشد در اندک تونی ارزان غله د افری انه ملک حاصل خیز بلاک کم حاصل آورده اختیار تا ملک به طرف کی زد و هرگاه این اداره و انگورا اداره که دارد بسیار دور بدال اباد کذالک ونی مشکر و تاریخ دلیموی جلال با درا بکال سرعت بقند مار اننده بادی علیه جریان میگیرد میوه های خش بین یان قند مار را مانند کشمش و ایجوش الجوش، و انجیر وغیرہ ہر گاه در میا نقلی های خوشنمای رنگینی بخوبی وضع و چیده شود، و بواسطه ریل بخارج کشید و شود البته از پر کردن در جوالها ے ہے : بر پشت مشتر بردن بیشتر فایده و قیمت حاصل خواهد کرد. حالا یکقدری از نقطه نظر عسکری بسوی فواید ریل نظر کنیم : فواید ریل در محاره به اخیر حرمین و فرانس بدرجه بدات اشکار و به دار گردید. زیرا یک هفته بعد از اعلان حرب جرمن بقدر شش تک عسکر خود را بسبب خطوط کثیر و نظام و انتظا ریلهای خود در ظرف پایز انزده روز تقاعد ها تجمعات سوق الجيش ) کامل ساخته از سرحد تجاوز کردند. حال انکه فرانسویان سبب بی انتظامی ریلهای شان در نظر این نت که با دیگر فارن سکرتریهای دولا جنبیه مخابرات و معاملات تند سیاستیه خود را باز کند، زیرا این شرط به این مشروط است هیے کہ دولت بہیتہ الت بهیته بریطانیه به امور داخلی افغانستان مداخله نکند. که به این سبب مغلوبیت شان نتیجه پذیر گردید . دیگر بلای بی دردی دار با روس و مهمانی نیز یگان دشت بصورت بسیار مجمعے میدان تجربه برآمد. در حالیکه روسها بواسطه ریل بقدر دو یک تشکر خود را از سرحد تجاوزه دادند و دولت عثمانیه بغیر از با مقدار شکری که در سر حد و نواحی ا ا نواحی آن است بسبب عدم نقلیه مسیح عسکر رسانده نتوانسته مغلوب شدند . کیا مغلو روسها در محاربه ژاپان باز چون نیک نظر شود ریل است والحاصل مملکتهائیکه ریل اذان میگذرد در بروز معمور میشوند ۱۰ الی شان کسب توانگری میکنند، نفوس شان بیشتری میگیرد. اگر ریل نباشد ملکت خراب ، انانی تخمیر، نفوس کم میشود ، بلی، اینها همه مسلم همه درست ہر بر صحیح تا یک مثل مشهور است که میگویید : کار دائر طلا شود کسی در مشکم خود نمیزند )