{"book":"adl0616","page":348,"text":"صفحه 11\n۲۳\n\nمضرتهاي ريل\n«هیر ریل گفتی هر کس نیز بگوی» اولا این را بگویم مرکی\nاز حقوق موهته حکمرانی این است که هیچ دولتی بکارها می حکمرانی دیگر\nدولت حق مداخله کردنرا ندارد. مثلا دولت افغانستان هیچگاه\nحق این را ندارد که بدولت متفق ہمسایه خود بگوید که من چون یک\nبارشی در این بوقوع آید خط و ناپدید ارشته امالی آن\nپنجره دریچه ندارم که از آنجا خارج نظر کنم اینا میخواهم که یک این\nراه آهن ریلی از راه گرم سیر و بلوچستان برج و کران\nبحر عمان تمدید نمایم و در آنجا یک بندر گاهی بدست آورم تا از نظاره\nداد وستد و اختلاط و معاشرت عالم استفاده کنم.\nکذالک دولت متفق ہمسایه او نیز حق این را ندار و که بگوید\nکه این خواهش دارم که هندستانرا به یوروپ مربوط نمایم\nاز آخر و راه اهن خود را از راه قند داره و هرات بر مشهد تمدیه میدیم\nو اگر اینگونہ تکالیف از طرفین بوقوع آید معلوم میشود که حقوق\nحاکمیت و حکمرانی یکه بگرشان تجاوز میکنند که آنهم حق\nمقابله بالمثل یعنی نشناختن حقوق حکمرانی به یگر شانرا نتیجه می بخشد. هرگاه\nبالعرض التقدير حنان تخلیفی بر افغانستان بوقوع آید حقوقی\nکه بر یک حکومت حاجب ترتب میکند بماندم موافقط میشود. نذیرا\nاندام دولت روس نیز اگر بگوید که من از (کلیف) براہ کا با\nبدن تا به شا در یک خط راه آهنی نه یه میکنم کسی منع کرده نمیتواند ه چونکه\nاز قواعد حقوق و ولاست که از امتیاز یکه بیکه ولتی داده شود\nو دیگر دولت نیز حتی استفاده را دارد. در عین زمان دیگر\nحقوق نیز با مال میگردد. مثلاً افغانستان این حق را نیز مالک میشود\nکه با دیگر فارن سکرتریهای دولا جنبیه مخابرات و معاملات\nسیاستیه خود را باز کند، زیرا این شرط به این مشروط است\nهیے کہ دولت بہیتہ الت بهیته بریطانیه به امور داخلی افغانستان مداخله نکند.\nو چون یکبار مانند این مقدم مداخلت را بند به شرایط و به در\nبه هم میزند.\nیکی از دانشمندان انگلستان که (هر برت سپنسر)\nنام دارد یکی از دانشمندان ژاپان که بارون (کانگو) با نام\nدارد نصیحت نامه نگاشته است و در یکی از فقرات آن صحت نامه\nبیان کرده که امتیاز راه آهن و یا دیگر ا میازات را غیر از تعهد\nرعایا می خود بدیگر بیگانگان دادن و سپردن خیلی تها که پاک است.\nعلی الخصوص بدولتها شبکه تو تمند تر باشند. دور مخصوص دویت\nعثمانیه و ایران و چین ، و مرا کوه و زنگبار و ماداگاسکار مونده ها\nعمر قیست که سبب دن تھی امتیازات بدول جنبه چه ناحیها\nو چه نا روا ئیها و چه ضرر با چه خسارتها در می کرد با دیدند.\nاین نصیحت سیاسی فاضل انگلیسی را کسیکه قدم بقدم پیرد دم می کردم\nه میکنند همانا دولت علیه افغانستان است. زیرا این نصیحت را\nشرع\n\nحالا از نقطه نظر زراعت و تجارت و صنایع منافع و فواید ریل\nدر زیر نظر خور و تدقیق در اریم : مثلاً دولت علیه خدا دا د افغانستان\nچنانچه اراضی بانی را مالک است و طبیعت و فطرت خاک آن خیلی\nمینت و صالح المزراعت است. همچنان راضیهها می کو دستی را\nصاحب است که طبیعت و وضعیت اراضی آن استعداد و\nقابلیت زراعت را ندارد به و چون یک سالی لا سمح الله\nبارشی در این بوقوع آید خط و ناپدید ارشته امالی آن\nبعد معرض تلف میگردند. سپس الرریلی باشد در اندک تونی\nارزان غله د افری انه ملک حاصل خیز بلاک کم حاصل آورده\nاختیار تا ملک به طرف کی زد و هرگاه این اداره و انگورا اداره\nکه دارد بسیار دور بدال اباد کذالک\nونی مشکر و تاریخ دلیموی جلال با درا بکال سرعت بقند مار\nاننده بادی علیه جریان میگیرد میوه های خش بین یان\nقند مار را مانند کشمش و ایجوش الجوش، و انجیر وغیرہ ہر گاه در میا\nنقلی های خوشنمای رنگینی بخوبی وضع و چیده شود، و بواسطه\nریل بخارج کشید و شود البته از پر کردن در جوالها ے\nہے : بر پشت مشتر بردن بیشتر فایده و قیمت حاصل\nخواهد کرد.\n\nحالا یکقدری از نقطه نظر عسکری بسوی فواید ریل\nنظر کنیم : فواید ریل در محاره به اخیر حرمین و فرانس بدرجه\nبدات اشکار و به دار گردید. زیرا یک هفته بعد از اعلان\nحرب جرمن بقدر شش تک عسکر خود را بسبب خطوط کثیر\nو نظام و انتظا ریلهای خود در ظرف پایز انزده روز تقاعد\nها تجمعات سوق الجيش ) کامل ساخته از سرحد تجاوز کردند.\nحال انکه فرانسویان سبب بی انتظامی ریلهای شان در نظر\nاین نت که با دیگر فارن سکرتریهای دولا جنبیه مخابرات و معاملات\nتند سیاستیه خود را باز کند، زیرا این شرط به این مشروط است\nهیے کہ دولت بہیتہ الت بهیته بریطانیه به امور داخلی افغانستان مداخله نکند.\nکه به این سبب مغلوبیت شان نتیجه پذیر گردید . دیگر بلای بی دردی\nدار با روس و مهمانی نیز یگان دشت بصورت بسیار\nمجمعے میدان تجربه برآمد. در حالیکه روسها بواسطه ریل بقدر\nدو یک تشکر خود را از سرحد تجاوزه دادند و دولت عثمانیه بغیر\nاز با مقدار شکری که در سر حد و نواحی ا ا نواحی آن است بسبب عدم\nنقلیه مسیح عسکر رسانده نتوانسته مغلوب شدند . کیا مغلو\nروسها در محاربه ژاپان باز چون نیک نظر شود ریل است\nوالحاصل مملکتهائیکه ریل اذان میگذرد در بروز\nمعمور میشوند ۱۰ الی شان کسب توانگری میکنند، نفوس شان\nبیشتری میگیرد. اگر ریل نباشد ملکت خراب ، انانی\nتخمیر، نفوس کم میشود ، بلی، اینها همه مسلم همه درست\nہر بر صحیح تا یک مثل مشهور است که میگویید :\nکار دائر طلا شود کسی در مشکم خود نمیزند )","chars":4354,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00348.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/348","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/348","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}