Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه ۱۷۴
عِلْم بَر مُلْک
ما بعد از نمبر ۱۵
و نیز اگر مانند رقاصی و ادبیات و موسیقی وغیره نباشد افکار را شطارت و انبساط حاصل نشده از صنعت و عمل کدورت و ملل حاصل میشود . و نیز اگر علوم و فنون متنوعه که ریاضی، و حکمی، و فلسفی، و طبیعی، و کیمیوی وغیره نباشد کشفیات و مخترعات تازه بنیانه عالم دقت در کارگاههای ( صنایع اعمالیه ) به دور و حرکت نمی آید، و ثروت حاصل نمیشود . مقصد یگانه از ترقی صنایع اینست که رفته رفته رفاهیت و سعادت حال و آسوده گی اپر پر مال و منال بر همه صنوف اهالی عام در کان گردد . بنا برین بهترین سبب از اعمالی که مذکور گردید. نیز در جایش که بیاید بحث و بیان خواهد شد . بنا بر تفصیلاتی که تا به اینجا بیان گردید بخوبی معلوم میشود که ترجیح دادن بعضی صنایع را بر بعضی اساس جایز نیست، مثلاً اگر گفته شود که صنعت زراعت سببی که مدار تعیش و زنده گانی نوع بشر است از آنرو میباید که معموریت و آبادی یک مملکت مطلقاً به ترقی زراعت و فلاحت حصر باید کرد . این است که اینگونه حکم علماً جایز شمرده نمیشود .
[ باقی دارد ]
ناموران جهان
ما بعد از نمبر ۱۵
در باره خود آرسینوئه را بقتل رسانیده است .
آرنولد صوفیا — از ((انتریسا)) یعنی بازیگران رقاصه و خواننده مشهوره (اوپرا) یعنے ناتیک بزرگ رقص و خواندن شهر (پاریس) است. در سنه (۱۷۴۰ م) میلادی تولد یافته و در سنه (۱۸۰۳) وفات کرده. در تصویر حسیات یعنی نشان دادن و مجسم ساختن جهاً مهارت بسیار عجیبی مالکه بود آوازش هم بسیار و هم خیلی موثر بود. در نکته گوئی و بذله سنجی نیز مهارت بسیاری داشت که نکته های او بعنوان (آرنولد یانه) بصورت یک کتابی طبع و نشر شده است.
آریانه — دختر (لئون نخستین) است که از ایمپراطورهای روم بود در قسطنطنیه، در تاریخ (۴۷۴) میلادی با (زه نون) نام ایمپراطور که بر تخت قسطنطنیه جلوس نمود ازدواج کرد. شوهرش خیلی یک آدم بد خلق ظالم و شرابی بود. از آنرو با (انسطاس) نام سر کرده اتفاق کرده و در خفا که (زه نون) مست لا یعقل بود زنده دفنش نمود و انسطاس بر تخت نشست (آریانه) را در نکاح خود در آورد، آریانه در سنه (۵۱۵) وفات کرده است.
آزاد — عم زاده جناب (فیروز دیلمی) است که از اصحب رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم میباشد. و زوجه (شهر بن باذان) است که از طرف حضرت پیغمبر در (صنعای یمن) والی بود. فیروز دیلمی و شهر بن باذان در اصل از مردم فرس هستند که در زمان (کسری) سر کرده لشکری بودند که برای راندن و کشیدن مردم حبش را از یمن به ان حوالی مامور شده آمده بودند.
[ باقی دارد ]
هر مقاله هائیکه دستخط ندارد از طرف سر محرر تحریر یافته
مدیر و سر محرر سراج الاخبار افغان
حسب الاهتمام الحاج عبدالحی خان پسر قزلباشان مقیم چهاچته کابل
بقلم میرزا محمد جعفر قندهار
طبع شد
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.