Page 1680

صفحه ۳ سال عجم شماره ۱۹ در رسامی ظهور نمود، رفته رفته انسانها فن رسامی را برای فهمانیدن مقصد و مدعای خود شانرا بیکدیگر را بر آورده برای بعضی کلمه ها بعضی قشها را برروی چوب با خشت با فلزات و غیره نقش و رسم میکردند که اینصورت اول بار خط بسیار قديم ( هیه روغليف ) ایجاد کردید . این خط هیه روغليف مادنا عبارت از بعضی رسوم و نقوش است . مثلا در يك لوجه چوب باريك اكر صورت يك سه نفر آدم نشسته کلفت که تنها هیئت شکل آدمی را دارد و صورت سيا وشكل انها معلوم نمیشود به بينيد ، ويكيك خط مستقیم عمودی از سر هر کدام آنها بالا کشیده شده، ريك خط صورت يك شاهين بريك خط صورت يك بنك ، بريك خط صورت یک بوم رسم شده باشد و در همانروى صحيفة تخته در طرف دیگران صورت سه زنی بیا ایستاده مانند صورت مردان نشسته دیده میشود که از برابری سر هر کدام يك يك خط منحنى قومى بسوی آن سه مرد نشسته طرف مقابل کشیده شده که در برا بری وی هر خط باز یکی از جانوران را با اشیارا رسم کرده می بینید . مثلا کبوتر، يك زاغ ، يك سنك بقه وباغيره . حالا در اول نظر این را کسی نمیداند که چه مده است . اما چون درین عصرهای ترقی و کمال انسانها بسی انجمنهای علمیه وقتیه تشکیل یافته در باب تحقیق و تدقیق خطوط عتیقه - یعنی نوشته های کهنه زمانه های قبل التاريخيه خون جگرها خوردند، و بسیار پیسه ها صرف کردند. با برابر ارهای بسیاری از خطوط کهنه کامیاب آمدند و آنشاهد های مجسم بی زبان یاد کارهای زمانه های پیش از تاریخ را بزبان آوردند و از آنها احوال گرفته توانستند . لاجرم باز بر تعریف و بیان همان تخته چوبی خط هیه روغلیفی رجعت نموده میگویم که آن تخته يك مكتو بیست که کلمات آنهم عبارت از همان نقشهای روی آنست : آن سه نفر مرد نشسته يك طرف لوحه یکی ( شاهین ) یکی بلنك یکی ( شاه بوم) نام دارد که به مجار به رفته اند از این طرف سه نفر زوجه های آنهاست که یکی ( کبوتر ) ویکی ( زاغ ) ویکی ( سنگ به نام دارند زوجه ها برای شوهرها سلام میفرستند . مقصد اینکه ( فن رسامی ( چون مولد و موجد خط و کتابت شمرده میشود در خصوص علم و معارف انسانها يك موقع بلندی احراز کرده است. و چون انسانها رفته رفته مدنیت گرفتند و ترقی کرده رفتند . و بواسطة ارشادات و هدایات انبیاء عظام وكتب مقدسه مهاویه که در م وقت و زمان یکی بعد دیگری ظهور نموده بت پرستی را از انسانها بر طرف کرده رفت و علی الخصوص در آخر دین مقدس اسلام شرف انوار هدایت بدلايل وبراهين قاطعه قرآنيه و اقدامات مجاهدانه مردانه در تمام عالم منتشر ساخته و بت پرستی را چنان از بیخ وین برافکند که بعد ازان در هیچ جاهیچ کمر خود ر ار است کرده نتوانست این دین مبین بر حق در آغاز ظهور قدسیت و سعادت نشورش بر چنان اساسهای متین و نه دایهای رسین نیاد یافت که جهان گیر شدنش بر همه ارباب بصیرت پیدا بود داد آوری برابری برادری، دلاوری راستی درستی، آزادی (۱) دانانی بینانی (۱) آزادی را از میا کی فرق باید داد . آزادی ضد بند کی بہا کی به هیچ چیزی بایند نبود است که فرق عظیم هر دو نما یانست ... و فنون مهمه منابع نفیسه بظهور آمد، علوم وفنون رايك رونق اعلا سنگهای اساس این بنای معظم را تشکیل داده بود و چون توحید مطلق ذات اقدس خلاق كائنات جل علا روح یگانه این دین مقدس شمرده میشد، پیشوای مقدس ما حضرت خاتم الأنبيا محمد مصطفى صلى الله عليه وسلم برای احتمال بعیدی که یک قلم برای شرک و بت پرستی نماند مصوری را هم منع فرموده اند. رفته رفته آن صافی و پاکی که در زمان رسول المفصلى الله علیه وسلم و زمانهای خلفای را شدین رضوان الله اجمعین موجود بود. بعد از ان با بعض دیدیه ها و سامانه های مدیتهای كراها و قیصرها آمیخته شد حکومتهای معظمه ، اسلامیه با همه ثروت و حشمت مدنیه و علمیه و صناعيه دراسيا ، وافرقا ، و اندلس، وروم ایلی اوروپا تشکیل یافت. مرکزهای همین حکومتهای اسلامیه مرکز علوم و فنون و صنایع تمام دنیا گردیده بود . از انجمله فن سنگتراشی، حکاکی، رسامی ، نقاشی ، خطاطی . نیز خیلی ترقی کرده رفت . در قسطنطنیه ، اندلس ، شام ، بغداد ، ایران ، هندوستان که حکومتهای معظمة اسلاميه يكي بعد بكر تشكيل دولت و سلطنت نمودند. چنان بناها و کتابخانه های عظیمه ذی قیمتی بوجود آوردند که در حسن خط ، وزينت تذهيب ، ورسم و صورت در مصر حاضر نیز هر کتابی از کتابهای آن کتابخانه های سلطنتهای اسلامیه ، مدار زینت و مفخرت کتابخانه های موجوده با تختهای دول معظمه اوروپا شمرده میشوند. تنها در عصر سلاطین مغولیه که در هندستان یک دولت معظمه اسلامیه تشکیل داده بودند ، من رسامی پدرجه بالا رفته بود که آثار باقیمانده آن انسان را حیران میسازد . (اکبر جلال الدین ) که یکی از پادشاهان معظم این دودمان بود. مدرسه های بسیار بزرك رسامی بوجود آورده بود و مبالغ بسیار گرافی، بسیاری از استادان ماهر، و مصوران کامل را یکجا جمع آورده چنان آثار نفیسه بدیعه رسامی بمیدان آورده اند که بینند کان با عرفان قیمت شناس فن رسامی این زمان نیز تحسین خوان اتقان صنعت نقاشی و زحمت کشتی آن میباشند . رفته رفته هر گونه نجمهای درخشان فیروزی و هنرمندی از افق آسیا اقول نموده آفاق غرب به انوار علم وفن در خشانی های قوت و سطوت پیدا کردن گرفت مرکزهای او رویا دار الفنونها ودار الصناعة های عالم گردید، مانند فنون دیگر، فن رسامی، فن هيكلتراشی ، فن شعر ، فن موسیقی عنوان فنون نفیسه عالیه را گرفته توقیها و تقدمهای عجیب را و عزیی بروی کار آورد. اگرچه در از اکت پرداز و تجسم دادن اشکال اشیاء اسامهای شرق استاد و رسامهای غرب شا کرد شمرده میشوند. لکن رسامهای غرب رفته رفته فن رسامی را از نقطه نظر اثبات تجسم دادن اشکال و مناظر به ترقی دادن کوشش ورزیدند ، و چنان لوحه های بدیعه بوجود آوردند که در نمایش کاههای عظیمه مظهر پسند و رغبت عامه گردیده مبلغهای بسیار عظیمی بیع و شرا شده اند . اما چه فایده که پیش از ایجاد ) فن عکاسی ) - وعلى الخصوص ( فن زيتكو گرافی) از فن رسامی يك استفاده عمومی حاصل نمیشد . وقتا که این و فنون مهمه منابع نفیسه بظهور آمد، علوم وفنون رايك رونق اعلا