Machine transcription
صفحه ۵
سال پنجم
چقدر صاحب فکر و تدبیر و فراست هستیم و حال که مکتب های جدید خود اعلم بکنیم توراً على نور میشود و چقدر صاحب تدبیر خواهد شد افغانستان ملک ویرانه و بی عمارات بود این پادشاه قوی دماغ مهربان ترقی خواه معمار روح اهل اسلام عمارات آنرا به این مدت قلیل بسر رساند حال محض صفا کاری آن مانده روشن تر عرض بدارم که مایان ملت افغان
خود فایده دولت را نفروشند و سر رشته جدید برای قائده بیت المال بکنند و کار کنان و افسرهای کارخانه جات در کارخانه های تعلق خود صنعتهای جدید بکشد و ساعی باشند در فکر و فراست و عقل که ما مردم افغانستان داریم در هیچ دولت و ملت من ندیدیم چونکه مردم خارجه آنچه که در مکتب تعلیم بکند انرا یاد دارد و بدون انجیری را نمیداند ما مردم ملت افغان بدون مكتب
از مناظر عسکریه
مرور قوا کر شاهانه از پیشگاه ذات اعلیحضرت همایونی
مرده بودیم حال از توجه آن مبارک سازنده شدیم ابتدای کار خیلی مشکل میباشد به اخیر که رسد مدت اندک بسر میرسد از دیر بار واجب تعالی زیادی عمر و اقبال عاليحضرت امير المؤمنین خود را زیاد در زیاد استدعا دارم که الله تبارك وتعالى سايه اعلیحضرت شهریار همایونی پادشاه ترقی خواه ملی از سر جملهٔ اهل اسلام کم و کوتاه نگرداند بحق جميع الانبياء آمین ثم آمین - عرض و دستخط محمد علم پسر محمد کاخان خروقی ساکن در این حال باشنده میمنه صحیح است.
ادبيات
زمانه پر سر کین است و روز کار چنین
بدین قرار بود بقرار اگر سکینی
کمان مر که نماند کسی قرار چنین
چها باهل رب کرد جرمن از دانش
به پنبه زار کما میکند قرار چنین
دلا نبودی اگر پیش بین چنین جرمن
نساختی دل بدخواه خود فکار چنین
ساختند چو او کار و بار خویش نخست
از مناظر عسکره
ذات اعلیحضرت همایونی و از کار معیت شاهانه
کنون چه چاره که مشکل شده است کار چنین
چنین سکی که بود غیر زکید عدم
یقین که جور و جفا میکشد هزار چنین
مباش بیخبر از طور وقت و طرز زمان
چنین مباش که نبود گهی بکار چنین
نگفته اند که ناقل مشو ز دور زمان
که روز کار نماند بیک قرار چنین
که گشت خاطر اخبار داغدار چنین
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
