{"book":"adl0616","page":1482,"text":"صفحه ۵\nسال پنجم\n\nچقدر صاحب فکر و تدبیر و فراست هستیم و حال که مکتب های جدید خود اعلم بکنیم توراً على نور میشود و چقدر صاحب تدبیر خواهد شد افغانستان ملک ویرانه و بی عمارات بود این پادشاه قوی دماغ مهربان ترقی خواه معمار روح اهل اسلام عمارات آنرا به این مدت قلیل بسر رساند حال محض صفا کاری آن مانده روشن تر عرض بدارم که مایان ملت افغان\n\nخود فایده دولت را نفروشند و سر رشته جدید برای قائده بیت المال بکنند و کار کنان و افسرهای کارخانه جات در کارخانه های تعلق خود صنعتهای جدید بکشد و ساعی باشند در فکر و فراست و عقل که ما مردم افغانستان داریم در هیچ دولت و ملت من ندیدیم چونکه مردم خارجه آنچه که در مکتب تعلیم بکند انرا یاد دارد و بدون انجیری را نمیداند ما مردم ملت افغان بدون مكتب\n\nاز مناظر عسکریه\nمرور قوا کر شاهانه از پیشگاه ذات اعلیحضرت همایونی\n\nمرده بودیم حال از توجه آن مبارک سازنده شدیم ابتدای کار خیلی مشکل میباشد به اخیر که رسد مدت اندک بسر میرسد از دیر بار واجب تعالی زیادی عمر و اقبال عاليحضرت امير المؤمنین خود را زیاد در زیاد استدعا دارم که الله تبارك وتعالى سايه اعلیحضرت شهریار همایونی پادشاه ترقی خواه ملی از سر جملهٔ اهل اسلام کم و کوتاه نگرداند بحق جميع الانبياء آمین ثم آمین - عرض و دستخط محمد علم پسر محمد کاخان خروقی ساکن در این حال باشنده میمنه صحیح است.\n\nادبيات\n\nزمانه پر سر کین است و روز کار چنین\nبدین قرار بود بقرار اگر سکینی\nکمان مر که نماند کسی قرار چنین\nچها باهل رب کرد جرمن از دانش\nبه پنبه زار کما میکند قرار چنین\nدلا نبودی اگر پیش بین چنین جرمن\nنساختی دل بدخواه خود فکار چنین\nساختند چو او کار و بار خویش نخست\n\nاز مناظر عسکره\nذات اعلیحضرت همایونی و از کار معیت شاهانه\n\nکنون چه چاره که مشکل شده است کار چنین\nچنین سکی که بود غیر زکید عدم\nیقین که جور و جفا میکشد هزار چنین\nمباش بیخبر از طور وقت و طرز زمان\nچنین مباش که نبود گهی بکار چنین\nنگفته اند که ناقل مشو ز دور زمان\nکه روز کار نماند بیک قرار چنین\nکه گشت خاطر اخبار داغدار چنین","chars":1752,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01482.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1482","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1482","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}