Page 1384

سال پنجم شماره ٤ حرف را بی نقطه می بینید . چنانچه (۱) غیر منقوط (٢) منقوط . (۱) غیر منقوط (٢) منقوط الى آخره . حضرت ( طرزی صاحب افغان ) عليه رحمة والغفران ميفرمايد : چون کنم با غم تو توبه زمی خون می از لب سیو بکشا ای صنم بر فكن حجاب از رخ چمنستان رنك بو بکشا رحم باش بر پای سبو می عناب رنگ رو بکشا با هم زلف مشکبو بکشا آشفته شد زلف مشکبو جانم صنعت منفصل الحروف وموصول الحروف و این صنعتیست که پیشه وران ماشینخانه ادبیات نثری با نظمی ایجاد کنند که همه کلمات آن یا از چنان حروفی مرکب باشد که بهمدیگر وصل نشود . یا از چنان کمانی تشکیل شده باشد که هر کله به دو حرف ، یا سه حرف ، با چهار حرف ، یا بیشتر ازان وصل شده باشد . مثلاً حضرت مولانا ( جامی ) قدس سره السامی درین پنج بیتی که در ذیل مینویسم اول بيت آن منفصل الحروف است که چسباندن حروف آن بخط نستعلیق فارسی غیر ممکنست ، دوم آن از کلماتی مرکب است که دودو حرف وصل شده ، وسوم آن به سه سه حرف ، و چهارم آن به چار چار حرف ، و پنجم آن به پنج پنج حرف : رخ زرد دارم زدوری آن در زده داغ در دم درون دل آذر جو من کاست گویی شب فرقت تو به تو که باشد بدین گونه لاغر خطت خضر بخت بكت مشك ثبت طعم سيم لعل لبت تنك شكر از مناظر هندستان يك سمت عمارت كشمير در كنار نهر بهشت مخلد نصيب محقر تجنب تعميم عقيم معقر بلها مسيحى تكلف اديمى اطلاعات صبيحى اكسير معتبر لب تو جانی لولو خط تو مركز لاله شب تو حامل کوک مه تو با خط هاله § حضرت ( طرزی صاحب افغان ) در رقعه ذیل که برای حضرت ( جانان ) صاحبزاده مجددی قدس سره نوشته اند نيز صنعت موصل بدو حرفی را رعایت فرموده اند : ( رقعه ) ه جانانم جانم قربانت ! و حامل نامه كاغذ جانانم بدست من حريف ظريف رساند . هر حرفش ، و مرهم خاطر فاتر عاجز شد باخوبی خط بلاله رفايق ، جانم برخط . ونيز ( سلمان ) ساووجی درین رباعی ذیل خود همین صنعت را رعایت کرده که مصرع اول را از حروف منفصل ، و مصرع دوم را از دو حرفی ، و مصرع سوم آنرا از سه حرفی ، و مصرع چارم را از کلمات چار حرفی تشکیل داده است . ای در دل آذر زده از زخ آذر مانی و بی مرکز خط تو جا کر غير شكن جعد كجت كلك قضا مشکل بکشد بشكل چنبر عنبر كذالك سلمان درين بيت ذيل صنعت موصل بدو حرفی را مراعات کرده است :