{"book":"adl0616","page":1384,"text":"سال پنجم\nشماره ٤\n\nحرف را بی نقطه می بینید . چنانچه (۱) غیر منقوط (٢) منقوط . (۱) غیر منقوط (٢) منقوط الى آخره . حضرت ( طرزی صاحب افغان ) عليه رحمة والغفران ميفرمايد :\nچون کنم با غم تو توبه زمی خون می از لب سیو بکشا\nای صنم بر فكن حجاب از رخ چمنستان رنك بو بکشا\nرحم باش بر پای سبو می عناب رنگ رو بکشا\nبا هم زلف مشکبو بکشا آشفته شد زلف مشکبو جانم\n\nصنعت منفصل الحروف وموصول الحروف\nو این صنعتیست که پیشه وران ماشینخانه ادبیات نثری با نظمی ایجاد کنند که همه کلمات آن یا از چنان حروفی مرکب باشد که بهمدیگر وصل نشود . یا از چنان کمانی تشکیل شده باشد که هر کله به دو حرف ، یا سه حرف ، با چهار حرف ، یا بیشتر ازان وصل شده باشد . مثلاً حضرت مولانا ( جامی ) قدس سره السامی درین پنج بیتی که در ذیل مینویسم اول بيت آن منفصل الحروف است که چسباندن حروف آن بخط نستعلیق فارسی غیر ممکنست ، دوم آن از کلماتی مرکب است که دودو حرف وصل شده ، وسوم آن به سه سه حرف ، و چهارم آن به چار چار حرف ، و پنجم آن به پنج پنج حرف :\nرخ زرد دارم زدوری آن در زده داغ در دم درون دل آذر\nجو من کاست گویی شب فرقت تو به تو که باشد بدین گونه لاغر\nخطت خضر بخت بكت مشك ثبت طعم سيم لعل لبت تنك شكر\n\nاز مناظر هندستان\nيك سمت عمارت كشمير در كنار نهر\n\nبهشت مخلد نصيب محقر تجنب تعميم عقيم معقر\nبلها مسيحى تكلف اديمى اطلاعات صبيحى اكسير معتبر\n\nلب تو جانی لولو خط تو مركز لاله\nشب تو حامل کوک مه تو با خط هاله\n\n§\nحضرت ( طرزی صاحب افغان ) در رقعه ذیل که برای حضرت ( جانان ) صاحبزاده مجددی قدس سره نوشته اند نيز صنعت موصل بدو حرفی را رعایت فرموده اند :\n( رقعه )\n\nه جانانم جانم قربانت !\nو حامل نامه كاغذ جانانم بدست من حريف ظريف رساند . هر حرفش ، و مرهم خاطر فاتر عاجز شد باخوبی خط بلاله رفايق ، جانم برخط .\n\nونيز ( سلمان ) ساووجی درین رباعی ذیل خود همین صنعت را رعایت کرده که مصرع اول را از حروف منفصل ، و مصرع دوم را از دو حرفی ، و مصرع سوم آنرا از سه حرفی ، و مصرع چارم را از کلمات چار حرفی تشکیل داده است .\nای در دل آذر زده از زخ آذر مانی و بی مرکز خط تو جا کر\nغير شكن جعد كجت كلك قضا مشکل بکشد بشكل چنبر عنبر\nكذالك سلمان درين بيت ذيل صنعت موصل بدو حرفی را مراعات کرده است :","chars":1920,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01384.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1384","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1384","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}